פֿרי
'early' (adjective, adverb)
פֿריִער
'earlier (comparative)'

ETYMOLOGY

Middle Low German vrō, Dutch vroeg, OHG fruo, MHG vruo, NHG früh; from PGmc ✱frōi 'early' (or ✱frō-); from PIE ✱próH-i; from the root ✱per- 'in front, early, first'; a petrified locative identical to Greek πρωί, πρῴ 'early in the morning'.
From the adverb was derived the adjective ✱frōja-: OHG fruoi, MHG vrüe(je), NHG früh, (archaic) frühe, Yiddish פֿרי (more often פֿריִיִק).
Related: Sanskrit prātár 'early', prá 'forward', Latin prō 'for'.

WESTERN

Wern Fuks fangen will, müß früh aufstehn.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 42}
- Früh gewont, alt gethon. {43}

Holland (Netherlands)

frie [HOLLAND, Beem, Jerosche}

frih {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}

Alsace (France)

frɩjəʁ- ʊn hajd פֿריִער און הײַט {ALSACE, 47075 Mulhouse, 009-020}
- sɔu hɔd mər friˑjər gədraːgə זוי האָט מער פֿריִער געטראָגן {q046-090}

Switzerland

(ə)s ʋɔrd gətantst bis friː am mɔrgə עס ווערט געטאַנצט ביז פֿרי אַם מאָרגן {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:76}

Oyberland (West Transcarpathian)

frī {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 133}

fríˑjɔ פֿריִער {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- ɩn dα friˑ, in dα fryˑ אין דער פֿרי

friːrər, friˑər, friˑərə {?} {WTCP, Vác, 47197}
- cyfrýː hɔt ə gɔj ájŋgəhàˑct צו פֿרי האָט אַ גוי אײַנגעהייצט
- cy fryː kidəš, kaféˑ mit kyᵊx͡ŋ צו פֿרי קידוש, קאַפֿע מיט קוכן

friːr פֿריִער {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

friˑər פֿריִער {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- mit finəf tug̥/k friˑjər מיט פֿינעף טאָג פֿריִער

frɨjr̩, friər פֿריִער {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- friˑjr̩ / bəfúˑr mit fɩnəf tejg̰ פֿריִער / בעפֿאָר מיט פֿינעף טעג

fʀiɛ פֿריִער {POLAND, Wolbrom, 50196}

flɛjkt mɛn zɛx ᵻfajbm baɬd ᵻn dᵻ fri פֿלעגט מען זיך אויפֿהייבן באַלד אין די פֿרי {Warsaw, Geller 2001: 169}
- ɛt-ɛ zugn, fᵻn frijɛ וועט ער זאָגן, פֿון פֿריִער {p. 225}
- frijɛ m-ɔt-ma zɛj dɛtsajt פֿריִער מע האָט מיר [וועגן} זיי דערציילט {p. 227}
- ᵻ-nɔx frijɛ ɔb-mᵻx arɬɛjdik און נאָך פֿריִער האָב איך מיך ערליידיקט {p. 287}
- jɛx bᵻn nɔx tsvaj tuk frijɛ איך בין נאָך צוויי טאָג פֿריִער {p. 313}
ɩn də friˑ kavə kixn ɩbəxapt אין דער פֿרי קאַווע, קוכן איבערכאַפּט {POLAND, Warsaw, 52211}
- friˑə פֿריִער
- friˑət פֿריִערט {vaˑbe fɩn marɩk ווײַבער פֿון מאַרק}
- friˑrə פֿרירער {nox mejə friˑə נאָך מער פֿריִער}
- et gəcult friˑ,ə fə miˑ,ə ער האָט געצאָלט פֿריִער פֿאַר מיר

ISRAEL

fʀiɛʀt פֿריִערט [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)}

NORTHEASTERN

Lithuania

frejer, fʀejəʀ {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- vífrízdeʀ zejgər ווי פֿרי איז דער זייגער 'what time is it?'
- frɛ́jəʀ faʀˑ miʀ