פֿיש
'fish'

ETYMOLOGY

Got. fisks, ON fiskr, OE fisc, English fish, OS fisk, Dutch vis, OHG fisc, MHG visch, NHG Fisch; from PGmc ✱fiska- < ✱pisk-o- (WEUR) (or ✱pits-ko/i, or ✱p(e)isk-); perhaps a construction to PIE ✱peitos- 'nourishment'.
Related: Latin piscis, Old Irish íasc.
{DW² 9: 535; EWA 3: 319; Feist 155; Kluge/Seebold 2011: 297; Kroonen 2013: 142}
Vowel 31, Proto-Yiddish ✱i

The comparison ווי אַ פֿיש אין וואַסער 'like a fish in water' may be a calque of Polish jak ryba w wodzie.
{Fliciński 70}
The idiom כאַפּן פֿיש אין מוטנעם וואַסער 'to catch fish in murky water (i.e., to make money in an unethical way)' appears to be a calque of Polish łowić ryby w mętnej wodzie.
{Fliciński 172}
The comparison ווי אַ פֿיש אין וואַסער 'like a fish in water (i.e., free, in one's element etc.)' might be a calque of Polish poczuć się jak ryba w wodzie.

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 11}

WESTERN

Holland (Netherlands)

Fisch {HOLLAND, Beem, Jerosche}
- Wo kaan fisch is, is hêring aach fisch. 'One has to deal with what is there.' {Jerosche №212}
- Bemokaum sche-ein iesch — is hering aach fisch. {Jerosche №212}
Tendlau 227.
Bernst 82.

Czechia

fišəlɐx פֿישעלעך {CZECHIA, Beranek 1936: 66}

Oyberland (West Transcarpathian)

vɛn dɩ fiš hɛtn frɩš gəveːzn hɛtn ze káᶦn grɔ́x gəhàt ווען די פֿיש העטן פֿריש געוועזן, העטן זיי קיין גערוך געהאַט {WTCP, Vác, 47197}
- gəraːxtə fɩš גערייכטע פֿיש

vɛn dɩ fiš hɛt gʲəvéˑn friš hɛt əs nɩš gəhat kaŋ grɔx ווען די פֿיש העט געווען פֿריש, העט עס נישט געהאַט קיין גערוך {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

as də fiš hɛtn gəvejzn friš hɛtn zej niš gəštɩ́ŋkʲən אַז די פֿיש העטן געוועזן פֿריש, העטן זיי נישט געשטונקען {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

fɩš {POLAND, Wolbrom, 50196}

HASIDIC

AMERICA

fɩš
fɩš ~ fɩšn̥ פֿיש ~ פֿישן (plural)
ɩn bɔwx fɩn fɩš אין בויך פֿון פֿיש
der fɩš štɩŋkt ˈfɩnəm kɔp דער פֿיש שטינקט פֿון קאָפּ

EUROPE

di kac hɔt lib fɩš nɔʀ zi vɩl dɩ fis ništ ajnɛcn̩ די קאַץ האָט ליב פֿיש, נאָר זי וויל די פֿיס נישט אײַננעצן {Vienna, Eidel Malowicki}

NORTHEASTERN

Lithuania

fis̀ {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- ven di fis̀ volt given fris̀, voltax nit herŋ kiŋ ʀéjax ווען די פֿיש וואָלט געווען פֿריש, וואָלט איך ניט הערן קין ריח

fiš
AUDIO Wolf Burko {Pinsk, Belarus}
וואָס געבן דיר? קיין פֿלייש ווילסטו נישט. פֿיש עסטו? קיין פֿיש אויך נישט?

SOUTHEASTERN

Chapm die Fiš far dar Nets. כאַפּן די פֿיש פֿאַר דער נעץ 'Die Fische vor dem Netz fangen; zuvorkommen, vorgreifen, insbes. sich verteidigen, bevor man beschuldigt wird.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №29}

AUDIO Itzik Manger {Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA}
fɩš
מיט חלה, מיט ווײַן, און מיט פֿיש