פֿירן
געפֿירט

פֿירן זיך
'to behave'

ETYMOLOGY

ON fœra, OE fēran 'to go', OS fōrian, Dutch voeren, OHG fuorran, fuoren, fuorôn, MHG vüeren, vuoren, NHG führen; from PGmc ✱fōrjan- 'to lead' (or ✱fōr-eja-) (DRV); the causative to ✱faran- (see פֿאָרן).

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

זי בֿורטן אין אין דען לופֿטן
'they led him in the airs'
{Cambridge Codex, ca. 1382; Eli Katz (1963) 80}
Approximate pronunciation: /fyːrtən/

Switzerland

fiːrə {SWITZERLAND, Fleischer 2005}

Oyberland (West Transcarpathian)

əra˰uzn vosax fyˑt dra˰usn אַרויסן וואָס זיך פֿירט דרויסן '(one looks) out at what is going on outside' {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- xeːšəvα cy troˑg͡ŋ ɔviˑ cy fíαn חשובֿער צו טראָגן אָווי צו פֿירן

CENTRAL

giɛvijɛt ka varʃɛ געפֿירט קיין וואַרשע (voicing of /f/ due to regressive assimilation) {Warsaw, Geller 2001: 229}
- fijɛt k'ɛl'bɛ, gᵻfijɛt ʃɛp געפֿירט קעלבער, געפֿירט שעפּ[סן} {p. 239}
- mɛ zɛmɛ giɛfijɛt nᵻs fɬajʃ' מיר זענען מיר [!} געפֿירט דאָס פֿלייש {p. 281}
- ɔb-ax zᵻ giɛfijt jɛjdɛ zax האָב איך זיי געפֿירט יעדע זאַך {p. 301}
- m-ɔt ᵻnts giɛfijɛt ufn kaz'miʃ מע האָט אונדז געפֿירט אופֿן קאַזשימיעזש {p. 313}
- m-ɔt giɛfijɛt batuk i... ba dᵻ na... מע האָט געפֿירט בײַ טאָג און... בײַ די נאַ[כט} {p. 313}

HASIDIC

AMERICA

mə fiːrt zɩx מע פֿירט זיך

NORTHEASTERN

VIDEO Menachem Mendel Schneersohn [Nikolaev/Mykolaiv, Yekatrinislav/Dnipropetrovsk, UKRAINE} 1981
ˈfirt ɛr zɐx
און דערנאָך פֿירט ער זיך ווי די גירסא עין־יעקבֿ אין סוף ברכות