דאַך
'roof'
ETYMOLOGY
{Use in Yiddish was reinforced by Polish dach (since the 14th c.), also borrowed from MHG.}
MHG dach.}
MHG dach.
A11
{Boryś 108; Brückner 83}
The idiom אַ דאַך איבערן קאָפּ 'a roof over one's head' might be a calque of Polish dach nad głową. Similarly נישט האָבן קיין דאַך איבערן קאָפּ, Polish nie mieć dachu nad głową.
WESTERN
Die Kuh is übrn Dach gflogen un hot den Schwaf stecken geloßt.
Alsace (France)
ə hɔ̞us mɩdəmə šiːfə dax אַ הויז מיט אַ שיפֿע דאַך {ALSACE, 47075 Mulhouse, 056-030}
Oyberland (West Transcarpathian)
mit ə šiːv̥/f dax מיט אַ שיף דאַך {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- dáxtrɔp דאַכטראָפּ 'eave'
mɩt ə krymən dax מיט אַ קרומען דאַך {WTCP, Vác, 47197}
- hɔjəxə daxŋ הויכע דאַכן
mɩt krymp͡m dax מיט קרומפּן דאַך {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
dax m. 'Dach' {ETCP, Beranek 1941}
mɩt a šiːfn dax מיט אַ שיפֿן דאַך {ETCP, Teiuș, 46233}
a houz mit a kriməm dax אַ הויז מיט אַ קרומען דאַך {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ə štrɔjənəm dax אַ שטרויענעם דאַך
a štiːb mɩt a krɩmən dax אַ שטוב מיט אַ קרומען דאַך {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
mit a šiˑfɱ dax מיט אַ שיפֿן דאַך {POLAND, Wolbrom, 50196}
z-ɔbm zᵻx giɛzɛtst ɔf dɛ dɛxɛ זיי האָבן זיך געזעצט אויף די דעכער {Warsaw, Geller 2001: 255}
- zɛnɛ giɛzɛsn ɔf dᵻ daxɛ [!} זענען געזעסן אויף די דאַכער {p. 265}
HASIDIC
AMERICA
(also used to designate 'ceiling')
SOUTHEASTERN
a houz mɩt a kveːrn dax אַ הויז מיט אַ קווערן דאַך {ROMANIA, Brăila, 45273}
- šiːfn dax שיפֿן דאַך
- krɩməm dax קרומען דאַך
- dæ˯xər דעכער
- דער דאַך פֿונעם צימער 'ceiling'
- ojvɱ ofɱ dax אויוון אויפֿן דאַך
AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA}
dax
די גאָלדענע פּאַווע, די בריה, שטייט אויפֿן שנײַדערס דאַך