גרין
'green'
ETYMOLOGY
Vowel 32, Proto-Yiddish ✱ī
WESTERN
Ich red' vun Grün, gebstu Tschuwe: blau!
Holland (Netherlands)
Grien [HOLLAND, Beem, Jerosche}
- Grien, gel, jemmerlisch. Var. Grien, grou un jemmerlisch. 'Of someone who looks bad. Also: horribly ugly.' {Jerosche №302}
Bernst. 60 - Bgele, bigrine, b'ssimchu rabu. Bernstein sees it as a parody of the prayer: begila, berina, besimcha rabba - "Wird gebracht, wenn ein Bräutigam sich mit seiner Braut freut, obgleich sie von olivengruener Gesichtsfarbe und überhaupt hässlich ist." But refuted by the form; at best a secondary meaning.
Alsace (France)
grin {ALSACE - LOWER RHINE, Zuckerman 1969, 46}
griːn {ALSACE - UPPER RHINE, Zuckerman 1969, 46}
si draːgd ə griˑnər najər mandl̩ זי טראָגט אַ גרינער, נײַער מאַנטל {ALSACE, 47075 Mulhouse, 044-100}
Czechia
grī {CZECHIA, Beranek 1936: 67}
Oyberland (West Transcarpathian)
grīn {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 127, 139}
griᶦ {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- zə troːkt ə naːjən griːnən mantlʲ זי טראָגט אַ נײַעם גרינעם מאַנטל
- gríːnə paprɩkʲə גרינע פּאַפּריקע 'green pepper'
- ə griː haclʲ אַ גרין האַרצל
griˑn {WTCP, Vác, 47197}
- troːg̥t ə naˑjən griːnən mantl טראָגט אַ נײַעם גרינעם מאַנטל
- griˑnə boːndləx גרינע באָנדלעך
- ə griˑn harc אַ גרין האַרץ
griˑn {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- ə naːjəm griːnəm mantl trɔkcə אַ נײַעם גרינעם מאַנטל טראָגט זי
- griˑn harc גרין האַרץ
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
griˑn {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ə griːn hɛrcl אַ גרין הערצל
zɩ truˑkt a naˑjəm griˑnəm mantɫ זי טראָגט אַ נײַעם גרינעם מאַנטל {ETCP, Mukachevo, 48226}
zɩ tiˑt uˑn a najəm griˑnəm mantl זי טוט אָן אַ נײַעם גרינעם מאַנטל {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
gʀĩː {POLAND, Wolbrom, 50196}
- zɩ gajt a naːjɩm gʀiːnəm mantɫ̩ זי גייט אַ נײַעם גרינעם מאַנטל
- a ʔojbɛ gʀiːn אַ אויבער גרין 'queen of spades' [?}
- a gʀiˑn haʀcɫ אַ גרין הערצל
griˑn a fiˑəkantɩks גרין אַ פֿירקאַנטיקס {≠ dɩn דין} {POLAND, Warsaw, 52211}
- zi trukt a najɩm grinəm mantl / paʎtn זי טראָגט אַ נײַעם גרינעם מאַנטל / פּאַלטן
- čučut griˑn טשוט־טשוט גרין 'greenish' (Russian чут чут)
HASIDIC
AMERICA
ɩn a ˈgriːnəm ˈdiːnstɪg̥ אין אַ גרינעם דינסטיק 'on the wrong day'
ɩn a ˈgriːnəm ˈmɪtvɔx אין אַ גרינעם מיטוואָך translated 'once in a blue moon'
NORTHEASTERN
Lithuania
gʀǐn {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- a gʀɩnɛ haʀc אַ גרינע האַרץ
SOUTHEASTERN
naˑjəm mɔntlʲ, a griˑnəm זי טראָגט אַ נײַעם מאַנטל, אַ גרינעם {ROMANIA, Brăila, 45273}