געזונט
'healthy'

ETYMOLOGY

MHG gesunt; OHG gisunt(i); from West Germanic ✱ga-sunda-; cf. OS gi-sund; OE gesund; English sound; from PIE ✱sǵʰu-nt- 'powerful, strong'; or perhaps identical to Hittite ašuwant- 'good'.

WESTERN

Holland (Netherlands)

Gesond [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Gesond sol er gein, gesond sol er widder kommen. 'Ironic about people who plan great journeys. Also said of someone who disappears from the scene.' {Jerosche №268}
- Er is sou gesond wie e katzew s'n hond. 'Healthy as a butcher's dog.' {Jerosche №269}

Oyberland (West Transcarpathian)

mit ə gəzynt póːᵊnəm מיט אַ געזונט פּנים {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

mit ə šeˑn, gəzýnt poˑnəm מיט אַ שיין, געזונט פּנים {WTCP, Vác, 47197}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

ásˑə gəzint in štark, rajx in gèlʲt, in šájn ɩn dər velʲt אַסותא געזונט אן שטאַרק, רײַך אין געלט, און שיין אין דער וועלט {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- mit gəzínt púənəm מיט אַ געזונט פּנים

gəzɩnt ɩn štark געזונט און שטאַרק {ETCP, near Sighet, 47228}

ásə gəzɩ́nt ɩn štárk אַסותא געזונט און שטאַרק 'bless you (after sneeze)' {ETCP, Bistriţa, 47241}

zaːc gʲəzᵻ́nt, zaːc gəzᵻ́nt זײַטס געזונט {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

mɩt a gəzɩ́nt puˑnɩ/əm מיט אַ געזונט פּנים {POLAND, Wolbrom, 50196}

gɩzɩnt {POLAND, Warsaw, 52211}
- a kɩnt mɩt a gɩzɩntn puˑnɩm אַ קינד מיט אַ געזונטן פּנים
- dus kɩnt mɩtn gɩzɩntn punɩm n, mɩtn kraŋkŋ fiˑs דאָס קינד מיטן געזונטן פּנים און מיטן קראַנקן פֿוס

HASIDIC

AMERICA

a gəˈzɩntər mɛnč אַ געזונטער מענטש

EUROPE

abi gəzɩnt אַבי געזונט [Vienna, Eidel Malowicki]

NORTHEASTERN

[סתּם־ליטוויש] געזונטינקע
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 442}
אויף אַ געזונטן ווידער האָט מען געזאָגט: [...] "ער איז געזונט ווי אַ קלאָץ און האָט שׂכל ווי אַ..." {ז' 461}

Lithuania

a kind mit a gʲɩz̀untn pɔnʲɩm אַ קינד מיט אַ געזונטן פּנים {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

AUDIO Wolf Burko [Pinsk, Belarus]
עס זאָלסט זײַן געזונט.