גאַנדז
גענדז
די
'goose'

ETYMOLOGY

Spanish ganso (borrowed from Got. ✱gansus), ON gás, OE gōs, MLG gōs, OHG gans, MHG gans, NHG Gans; from PGmc ✱gans- (or ✱gansz); from PIE ✱gʰans-.
Related: Sanskrit haṃsá- 'goose, swan', Latin ānser, Greek χήν, Lithuanian žąsìs,

WESTERN

Spann s Thor auf un de Gäns kummen raus.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 41}
- Pitsche patsche die Gäns gehn barfüßig. {44}

Oyberland (West Transcarpathian)

ganz {WTCP, NORTH-CENTRAL HUNGARIAN, Garvin 1965: 105}

gánᵗz {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- gɛnzəfeˑdαn גענדזן־פֿעדערן
- gɛnzəkreːz {קנה} 'windpipe of chicken {?}'
- frǽjtəg cy naxc hɔt mə gəfleˑkt cy hoˑb͡m̩ ɩn/m vɩntα gɛnzəkreˑz gəkɔ́xt ɩn kʲɛ́stnzòˑs פֿרײַטיק־צו־נאַכטס האָט מען געפֿלעקט צו האָבן אין ווינטער גענדזנקרעז געקאָכט אין קעסטנסאָס
- gʲɛ́nzəšmàlʲc גענדזנשמאַלץ
- in čɛxaj hɔt mə gɛnz gəštɔpt mɩt nyˑdαlɔx אין טשעכײַ האָט מען גענדז געשטאָפּט מיט נודעלעך
- doˑz hɔt gʲəta˰uət 6-7 vɔxŋ bɩs də gɛns zɛn fɛt gəvɔ́n דאָס האָט געדויערט 6־7 וואָכן ביז די גענדז זענען פֿעט געוואָרן
- bæj ynz hɔt mə də gɛnz gəštɔ́pt mit gəkɔxt͡n̩ kʲýkʲərədz ə bislʲ zalʲc dra˰uf gəštraːnt בײַ אונדז האָט מען די גענדז געשטאָפּט מיט געקאָכטן קוקורוזע, אַ ביסל זאַלץ דערויף געשטרייט {?}

gandz̥ {WTCP, Vác, 47197}
- diˑəxt fyn ə ganz, der ɔ́jbərə fyˑs דיכט פֿון אַ גאַנדז, דער אויבערע בוס

gandz {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

gans {WTCP, Bratislava, 48171A}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

gandz {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- dɩ gɛndzlʲax vɛn zə zɛnən klaːn די גענדזלעך ווען זיי זענען קליין

ganc {rhymes with גאַנץ} {POLAND, Wolbrom, 50196}

giɛnts גענדז {Warsaw, Geller 2001: 229}
ganc {= tanc טאַנץ, gancgɩt גאַנץ גוט}{POLAND, Warsaw, 52211}
- arupgənɩmɩn dɩ fejdərn fɩn gens אַראָפּגענומען די פֿעדערן פֿון גענדז

HASIDIC

AMERICA

gɩbruˑtənə gɛnc געבראָטענע גענדז (they had everything)

NORTHEASTERN

אַז מען קען זיך ניט צונויפֿריידן, זאָגט מען: "זיי ריידן צווישן זיך ווי אַ גאַנדז מיט אַ חזיר"

Lithuania

a gándz {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

SOUTHEASTERN

Ba dar Gandz Hubar koifn. בײַ דער גאַנדז האָבער קויפֿן 'Von der Gans Hafer kaufen. Sehr teuer, beim Verbraucher, anstatt beim Produzenten kaufen, z. B. Mehl beim Bäcker, Nadeln beim Schneider u. dgl.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №32}