שטיין 2
־ער
דער
'stone, rock'

ETYMOLOGY

Runic stainaz, Got. stains, ON steinn, OE stān, English stone, MHG stein, NHG stein
{Schulte 662}
The idiom נישט לאָזן אַ שטיין אויף אַ שטיין 'not to leave a stone on a stone (i.e., to destroy completely)' appears to be a calque of Polish kamień na kamieniu nie został.

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

אזו האט ער גינומן איין שטיין חדשו פֿון הונדרט פפֿונט
'thus he took a rock of at least a hundred pounds'

Dem Staan sei es geklagt! דעם שטיין זײַ עס געקלאַגט {Tendlau 1860: #641}

Mit an Stan baut me kan Haus.

schtā(n) {Beranek, Westjiddischer Sprachatlas, Karte 2}

Czechia

štā {CZECHIA, Beranek 1936: 67}

Oyberland (West Transcarpathian)

štęi̯ndl̥ ~ štānl̥ שטיינדל 'gravel' {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 133}

štān {WTCP, NORTH-CENTRAL HUNGARIAN Garvin 1965: 105}

vāsər štān ווײַסער שטיין (Note: in local dialect vowels 24, 34, and 44 had merged) {WTCP, Mogndorf / Vel'ký Mager, U. Weinreich 1964: 251}

zej šteːn neb͡m deˑn štaː, bæjm štaː, zə šteːn neˑbm dən štaː {?} זיי שטייען נעבן דעם שטיין, בײַם שטיין {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

• fyl mɩt švᴇˑrə štaːnɔ פֿול מיט שווערע שטיינער
• krɩ̀cəlʲə-kráːlə-štaːnα 'jacks'
• štaːdəlʲax שטיינדלעך
• ə rɩ́ŋlʲ oːnə štaː אַ רינגל אָנע שטיין

štaːn {WTCP, Vác, 47197}
- bajn štaːn בײַם שטיין
- neˑbm štaˑn štejt mr נעבן שטיין שטייט
- neˑm dən štajn šteˑt mr̩ נעבן דעם שטיין שטייט מען
- aj שטיין
- cvaj štajnəʳ צוויי שטיינער

zej šteˑən lejb͡m də štaːnər ~ štajnər זיי שטייען לעבן די שטיינער {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

štain {eastern SLOVAKIA and CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 71}

Unterland (East Transcarpathian)

zaj štajən lejbm štájn זיי שטייען לעבן שטיין {ETCP, Teiuș, 46233}

leˑbm štaːn štajt mən לעבן שטיין שטייט מען {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- lejbm štaːn ɩ mən gəštanən לעבן שטיין איז מען געשטאַנען
- štáːndlax שטיינדלעך

zaj štajən lejbm dəm štajn זיי שטייען לעבן דעם שטיין {ETCP, Bistriţa, 47241}

zajn štajən bam štajn זיי שטייען בײַם שטיין {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

zaj štajɩn baʀŋ štajn זיי שטייען בײַם שטיין {POLAND, Wolbrom, 50196}
- štaːn {די קצבֿטע}
- štajndɫəx שטיינדלעך

z-ɔj giɛkrig'ɲ ʃ'tajnɛ nɔx aɬᵻs jin-kint זי האָט געקריגן שטיינער נאָך אַלעס יונג קינד {Warsaw, Geller 2001: 195}

HASIDIC

AMERICA

štajn
ˈtaːjərə ˈštajnər טײַערע שטיינער

NORTHEASTERN

ווען אַ ייִנגל וויל זאָגן, אַז ער וועט דעם חבֿר קיין זאַך ניט געבן, גיט ער אַזאַ ענטפֿער: וועסט קריגן בײַ מיר — פֿון אַ שטיין די ווייכע

SOUTHEASTERN

Elnt wî a Stein. עלנט ווי אַ שטיין 'Einsam, verlassen. Ebenso Beil. 44, 118. Josefspiel M. 35,104- In den ältesten jd. BÜ. ist elend die Übersetzung von גר mhd. ellende, von der Heimat fern, fremd, geschieden von etw. frühnhd.: exsul, miser Gr. 3, 410. Vgl. bayr.-öst. vo'lassn wiə ə Staə̃ auf do' Gassn.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №22}

štein {easternmost CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 71}

zej štejɩn lejbm štejn זיי שטייען לעבן שטיין {ROMANIA, Brăila, 45273}