שול 1
שיל
־ן
די
'synagogue'

ETYMOLOGY

OHG scuola, MHG schuole, schuol, schûl, der juden schuole 'synagogue' < Late Latin schōla < Greek σχολή. Max Weinreich argues that the Yiddish lexeme developed independently from Roman-Loez (Judeo-Latin) and was only influenced in its phonology by the German correlate. That is, the pre-Ashkenazim had brought a similar word meaning 'synagogue' with them from France, but they adopted the German form of the word with the old meaning.
{Kluge/Seebold 2011: 829; Lexer 2: 822; מאַקס ווײַנרײַך, געשיכטע פֿון דער ייִדישער שפּראַך, 2: 53}
Vowel 52, Proto-Yiddish ✱ū

WESTERN

šul {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 23}

Alsace (France)

šylə 'synagogue' {ALSACE - UPPER RHINE, Zuckerman 1969, 44}

Switzerland

un ts mɔrgəds nɔːx ʃuːl און צו מאָרגנס נאָך שול {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:74.}

Oyberland (West Transcarpathian)

šǖl {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 133}

šyˑl, šyːl {בית־הכּנסת} {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- noːxn šyˑl נאָכן שול
- šyˑlfiαn, šyːlfiαn שולפֿירן {ɴᴏᴛᴇ: אויך די כּלה; נאָך די חתונה}
- foαn máskər zɛn də kɩndα yn deˑ vos dɔj hɔm gəhat ɛlʲtαn əra˯uzgʲəgaŋən fyn šyˑl פֿאָרן מזכּיר זען די קינדער און די וואָס דאָ האָבן געהאַט עלטערן אַרויסגעגאַנגען פֿון שול
- iˑx bin niˑ gəgáŋən in də šuˑl איך בין ני געגאַנגען אין די שול

veˑr voˑr dər xazn in eŋkər šyˑl? ווער וואָר דער חזן אין ענקער שול {WTCP, Vác, 47197}
- in ynzər šyˑl voˑr majn deˑdə dər xazn אין אונדזער שול וואָר מײַן דיידע דער חזן

vejr ɩz gəveˑn ə xazŋ in eŋkər šyːlʲ ווער איז געווען אַ חזן אין ענקער שול {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- xəsíˑdəšə šyːl חסידישע שול

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

šȳl ~ šīl {ETCP, Békéscsaba, U. Weinreich 1964: 258}

šiːl {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- bəvarfɱ tiˑt mən dort ɩn šuːl באַוואַרפֿן טוט מען דאָרט אין שול

• ver ɩz gəvejn dər xazn ɩn eŋkər šiˑl? ווער איז געווען דער חזן אין ענקער שול

šil {POLAND, Warsaw, 52211}

HASIDIC

EUROPE

mə heʀt ɛs ɩn šiˑl מע הערט עס אין שול [Antwerp, Mendy Cahan]
mə maxt ɛs ɩn šiˑl מע מאַכט עס אין שיל

SOUTHEASTERN

Er wet dafin ništ gêbn kan Blech in Schîl arân. ער וועט דערפֿון נישט געבן קיין בלעך אין שול אַרײַן 'Von einem schlechten Geschäft. Er wird daran nicht so viel verdienen, um der Synagoge ein Schildchen aus Silberblech zum Schmucke der Thorarolle spenden zu können.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №6}