רעדן
גערעדט
ריידן
MHG reden
red3n
E21, E23
NEY /rejdn/
CY /redn/
WESTERN
er ret ער רעדט {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 23}
mr̩ redə ɛndʁ̥̩ fʌn dʁ- gas as fʌn dʁ̥ šdrɔus מיר רעדן ענדער פֿון דער גאַס אַז פֿון דער שטראָז
Alsace (France)
{ALSACE, 47075 Mulhouse, 002-050}
Alle Stumme willen am meisten reden.
Es is e Newére, wenn mer von'm red't.
Holland (Netherlands)
reiden, er redt {HOLLAND, Beem, Jerosche}
reiden {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}
redt {HOLLAND, Beem, Jerosche}
Oyberland (West Transcarpathian)
rę̆dn̥ ~ rēdn̥ {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 123}
ret (3rd p. sg.) {WTCP, NORTHEASTERN HUNGARIAN, Garvin 1965: 107}
re˰ˑd͡n̩, reˑdn̩ {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- mə rɛt nɩks dajč מע רעדט ניקס דײַטש
- ɛr gʲɛt ka čyːvə vɛn mə rɛ́cynɛm ער געט קיין תּשובֿה ווען מע רעדט צון אים
rɛt intər də noˑz רעדט אונטער די נאָז {WTCP, Vác, 47197}
- dajč gʲərɛ́t דײַטש גערעדט
rɛdn {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- ɛr lɔt cy zəx rɛdn vi cy dər vant ער לאָזט צו זיך רעדן ווי צו דער וואַנט
rɛdn {WTCP, Hajdúhadház, 47219}
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
rɛdn {ETCPN, Sîg Felső Szek, 47223}
- mə rɛt nɩš dajč מע רעדט נישט דײַטש
- rɛt ɩntər dər nuəs רעדט אונטער דער נאָז
- ɛr ɛnᵗfərt nɩšt az mə rɛ̀t cɩ̀nəm ער ענטפֿערט נישט אַז מע רעדט צון אים
ɩndz rɛdnmər nɩš daːč אונדז רעדן מיר נישט דײַטש {ETCP, Mănăștur 47236}
zaj ʀɛdn niš dajč זיי רעדן נישט דײַטש {ETCP, Mukachevo, 48226}
ix rɛd niš dajč ~ daːč איך רעד נישט דײַטש {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- zaj rɛdn nɩš/ž dajč זיי רעדן נישט דײַטש
zaj ʀɛdn niš kan daːč זיי רעדן נישט קיין דײַטש {POLAND, Wolbrom, 50196}
- ɛ ʔɛntfɛt niš az mə ʀɛt cɩ nɩm ער ענטפֿערט נישט אַז מע רעדט צו אים
xɔj nᵻʃ giɛrɛt, guu̯ nᵻʃ איך האָב נישט גערעדט, גאָרנישט {Warsaw, Geller 2001: 277}
zaj redn nɩš(t) ka daˑč זיי רעדן נישט קיין דײַטש {POLAND, Warsaw, 52211}
- mərot fɩ,nɩm מע רעדט פֿון אים
- cvaj vaˑbər redn vejgn a drɩtə vaˑb צוויי ווײַבער רעדן וועגן אַ דריטע ווײַב
- ret vus mə darf nɩš רעדט וואָס מע דאַרף נישט
"} AUDIO Faige Lederman {father from Wolbrom Vólbrǝm 50196}
ווען רעדן וואָלט געווען אַ פֿאַך, וואָלט ער געגאַנגען אין גאָלד אָנגעטאָן 'If talking were a profession, he would go around dressed in gold'
HASIDIC
AMERICA
rɛdn̩
EUROPE
ɩn də xsiˑdɩšə kəhɩlə ʀɛdn̩ alə jɩdɩš אין די חסידישע קהילה רעדן אַלע ייִדיש {London, Izzy Jacob}
di jɩŋgə dɔjʀəs ʀɛdn̩ ɛŋglɩš די יונגע דורות רעדן ענגליש
zaj ʀɛdn̩ nɩšt daˑč זיי רעדן נישט דײַטש
vɛxə andəʀə špʀaxn̩ ir kɛnt ʀɛdn̩ וועלכע אַנדערע שפּראַכן איר קענט רעדן {Vienna, Eidel Malowicki}
NORTHEASTERN
ערעדגיך (= ער רעדט גיך)
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 435}
שפּריכווערטער מיט ווייטאָגדיקן סאַרקאַזם אָדער מיט אַ מער גוטמוטיקן הומאָר, ווי: "אמרו לאלהים {אִמְר֣וּ לֵ֭אלֹהִים} — רייד צו די וואַנט" {ז' 465}
Lithuania
ɛʀ ɛ́ntfɛʀt nit az mən rɛt cu im/ɛm ער ענטפֿערט ניט אַז מען רעדט צו אים {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
rejdn nit kin dajč ריידן ניט קיין דײַטש {LITHUANIA, Kaunas, 54239}