← Reysh Home
רייכערן
‘to smoke’

רייכערן
גערייכערט
רויכערן, רייכענען, רויכן
'to smoke'

ETYMOLOGY

I. Proto-Yiddish ✱reɪxən and ✱roʊxən; Proto-EY ✱reɪxn and ✱roʊxn; from MHG röuchen and rouchen.
Protovowel alternatively O4 and E4. In EY mainly E4, in WY perhaps mainly O4 (although both are usually realized as [aː] in WY).

{Herzog 1964: 102. Katz 1982: 60}

WESTERN

Holland (Netherlands)

ra:xən {HOLLAND, Harderwijk 52055, Beem}
- əs is o:sər an šabəs cu ra:xən

Alsace (France)

raːɣ-ə {ALSACE, 47075 Mulhouse, 025-010}
- mʁ̩- dɛrf am šavəs nɩd raːɣ-ə מע דאַרף אַם שבת ניט רויכן {q025-040}
- am sʊndɩg dɛrf mər raːɣ-ə אַם זונטיג דאַרף מע רויכן {q025-050}

Switzerland

raːxt {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
raːxə {SWITZERLAND, Endingen 47084, Guggenheim}
- am ˈšabəs dɛrfž̥nid̥ raːxə

Czechia

rāxəcn {CZECHIA, Beranek 1936: 66}

Oyberland (West Transcarpathian)

rāxən ~ rai̯xən ~ räuxən {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 125}

rāx (1st p. sg.) {WTCP, NORTH-CENTRAL HUNGARIAN Garvin 1965: 106}
- rāxst (2nd p. sg.)

raːxŋ רייכן {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- gəraːxt גערייכט
- šabəs toˑr mə nɩt / nɩks raːxŋ שבת טאָר מען ניט / ניקס רייכן
- gəraːxtərtə h. גערייכערטע הערינג

raˑxŋ, rauchən רייכן {WTCP, Vác, 47197}
- gəraːxtə fɩš גערייכטע פֿיש

raːxn רייכן {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- šabəs toˑr mə nɩš raːxŋ שבת טאָר מען נישט רייכן
- gəraːxtə heːrɩŋ גערייכטע הערינג

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

rāxərn {ETCP, Nagyecsed, U. Weinreich 1964: 258}

rāxərt {ETCP, Cluj, U. Weinreich 1964: 259}

rájxərn {ETCP, Teiuș, 46233}

raːxərt {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- šabəs túər məniš raːxərn שבת טאָרן מען נישט רייכערן
- gʲəraːxərtə גערייכערטע

raːxərn {ETCP, near Sighet, 47228}
- mən raːxərt מען רייכערט

rajxərn {ETCP, Bistriţa, 47241}

rajxərn {ETCP, Mukachevo, 48226}
- mə tur niš rajxərŋ ɩm šabəs מע טאָר נישט רייכערן אום שבת

rájxərn {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- sə rajxərt סע רייכערט
- mə tuˑr ništ rajxərn מע טאָר נישט רייכערן

ʀajxɛᴿŋ, raːxəʀŋ; ʀajxɛt {POLAND, Wolbrom, 50196}
- ɩn šabəs tuː mə nɩš raːxəʀŋ אום שבת טאָר מען נישט רייכערן
- gəʀajxɛtɛ אַ גערייכערטער הערינג

rojxərŋ = rajxərŋ רויכערן = רייכערן {POLAND, Warsaw, 52211}
- mə tuˑ nɩš rajxərn ɩn šabɩs מע טאָר נישט רייכערן אין שבת

NORTHEASTERN

Lithuania

rejxerŋ {LITHUANIA, Kaunas, 54239}

mi tor nit rejxerŋ מע טאָר ניט רייכערן {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

SOUTHEASTERN

reːxərn {ROMANIA, Brăila, 45273}