← Reysh Home
רבי 1
‘rabbi’

רבי 1
רַבִּי
רבנים
דער
'rabbi'

ETYMOLOGY

Used as a form of address (quasi-vocative) of רבֿ, before being adapted by Hasidim as the title of their guru-like charismatic leaders.

M. Weinreich suggests that the vowel /e/ in רבי is the result of umlaut (i-mutation), which must have taken place during the Old High German period while primary umlaut was still operative. This would be the earliest datable evidence of fusion in Yiddish. {מאַקס ווײַנרײַך, געשיכטע פֿון דער ייִדישער שפּראַך, 1: 24}

WESTERN

רבי zieht 'n Pelz aus.

Rabbi mechabbed Aschirim! רבי מכבד עשירים 'Rabbi [Judah ha-nasi] honors the rich'
{FRANKFURT, Tendlau №44}
Rewi hot's nit gelernt, woher soll's Chije haben? {№45}

Alsace (France)

revə {ALSACE, Zuckerman 1969, 40}

Oyberland (West Transcarpathian)

rɛbə {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- rɛbəz רביס
- deː teːg̥ hɔt yns dɔ rɛbə nɩks gʲəšloˑg͡ŋ̩ די טעג האָט אודז דער רבי ניקס געשלאָגן

majt taːtns rɛbə מײַן טאַטנס רבי {WTCP, Vác, 47197}
- rɛbəs רביס

dər rɛ́bə {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- rəbóːnəm רבנים = rɛ́bəs רביס

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

raˈbūənəm 'Rabbiner' {ETCP, Beranek 1941}

rɛbələx רבילעך 'preachers' {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- xasíˑdɩšə rɛbə חסידישע רבי
- rəbuːnəm רבנים

ʀɛbəs רביס {POLAND, Wolbrom, 50196}
- ʀabájəm רביים {ɴᴏᴛᴇ: פֿרומע}
- ʀɛ́bɩlɛx רבילעך 'peanuts [?]'

rebɩ {POLAND, Warsaw, 52211}
- rabajɩm רביים

HASIDIC

EUROPE

ɩn satməʀ fuʀt mən vajnɩgəʀ cɩm ʀɛbm̩ אין סאַטמער פֿאָרט מען ווייניקער צום רבין [London, Izzy Jacob]

də ʀɛbə דער רבי [Antwerp, Mendy Cahan]
ba də ʀɛbə בײַ בי רבי

ʀɛbɛ [Vienna, Eidel Malowicki]
dɩ bɔbɔvə-ʀɛbɛ די באָבאָווער רבי

NORTHEASTERN

בײַם גוטן רבין (שטענדיק געבייגט מיט ־ן; פּוילישער נוסח: בײַם גוטן רבי)

Lithuania

ʀɛbɛ; ʀɛbéjɩm {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- dæʀɛ́bɛ דער רבי

𝐓𝐇𝐄𝐀𝐓𝐄𝐑 𝐃𝐈𝐀𝐋𝐄𝐂𝐓 ({SOUTHEASTERN})
https://ia801508.us.archive.org/24//FilmLexicon/Dybbuk1937-Rebe.mp4
The Dybbuk (Poland, 1937)
ˈrɛbə