קומען
געקומען
'to come'
ETYMOLOGY
Proto-Eastern Yiddish /ˈkumən/ stems from the Upper German variant in /u/
{מאַקס ווײַנרײַך, געשיכטע פֿון דער ייִדישער שפּראַך, 2: 85-86}
Got. qiman, ON koma, OE cuman, OS kuman, OHG queman; from PGmc ✱kʷem-; from PIE ✱gʷém-e/o- (aorist subjunctive); Sanskrit gam- gácchati, Greek βαίνω, Latin venio
{Burrow 75; Fulk 255, 288}
Vowel 51, Proto-Yiddish ✱u
{Katz 1982: 58}
The idiom קומען צו זיך 'to come to oneself (i.e., recover, get well)' appears to be a calque of Polish dojść do siebie.


LINK: http://www.dovidkatz.net/WebAtlas/5_TschernobylVariety.htm
Documented Exent of Chernobyl Yidish (= Litvish + southern i51/52)
LITVISH: An Atlas of Northeastern Yiddish by Dovid Katz
WESTERN
kumən {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 24}
איין יונג איז אין דער קהלה קומן.
'a youth came into the community'
Holland (Netherlands)
Kommen, komt {HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Von eppes gutes komt kaan beises. 'Nothing bad comes of something good.' {Jerosche №308}
Weill p. 71.
- Wie es komt, geit es. 'Meaning: money.' {Jerosche №496}
Alsace (France)
kʰʊmə, kʰomə {ALSACE, Grussenheim, Zuckerman 1969, 44}
Switzerland
tsɛːrʃt hot əmoːl ə goiə kʰumə צו ערשט האָט אַ מאָל אַ גויה געקומען {Endingen, Gustav Dreifuss, Fleischer 2005:83}
- meŋsmol iʃ kʰumən ə kʰelblə də(r)tsuː מאַנכמאָל איז געקומען אַ קעלבלע דערצו {p83}
kʰumə קומען און געקומען {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
- kʰunt קומט
kümmen {BURGENLAND, Stalek 1926: 267}
Oyberland (West Transcarpathian)
küṃən {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 134, 146}
- iz gekümən de malaxamōwes איז געקומען די מלאך־המוות
kümən, kümt {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 98}
kym {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- kʲymt fyn hɔ́cəplʲɔc קומט פֿון האָצעפּלאָץ
- cy yndz kymən zə nɩks צו אונדז קומען זיי ניקס
- cy ync kýmt mə nɩ̀ks yn bæj ýns ɛ́st mø nɩ̀ks צו אונדז קומט מען ניקס און בײַ אונדז עסט מען ניקס
- alə hɔm ǽjgʲəvɩlɩkt cym kʲymə אַלע האָבן אײַנגעוויליקט צום קומען
- dər tatə vat kʲymə דער טאַטע וועט קומען
cy ync kymt mə⁽ʳ⁾ nɩks in baj ync ɛst mə⁽ʳ⁾ nɩks צו אונדז קומט מען ניקס און בײַ אונדז עסט מען ניקס {WTCP, Vác, 47197}
- alə hɔm fəršprɔxŋ cy kʲymən אַלע האָבן פֿאַרשפּראָכן צו קומען
- dər taːtə vat kymən דער טאַטע וועט קומען
- yntər deː cajt zən dɩ gʲɛst gʲəkʲymən אונטער די צײַט זענען די געסט געקומען
- gəkʲýmən auv bəzýˑx געקומען אויף באַזוך
kʲymən {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- alə hɔb͡m̩ / zɛnən bəštanən zə zɔln kʲymən אַלע האָבן / זענען באַשטאַנען זיי זאָלן קומען 'they all agreed to come'
- dər tatə vɛt kʲymən דער טאַטע וועט קומען
kýmən cy zíəx קומען צו זיך {WTCP, Bratislava, 48171A}
CENTRAL
kimən, {kimə̃] {Jacobs 99}
{jikimɔ] געקומען {Warsaw, Geller 2001: 60}
Unterland (East Transcarpathian)
hot gəkimən האָט געקומען {!] {ETCP, Cluj, U. Weinreich 1964: 262}
kimən {ETCP, Teiuș, 46233}
flejgci kimən פֿלעגט צו קומען {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- alə zɛnən zej bəštanən ci kʲɩmən אַלע זענען זיי באַשטאַנען צו קומען 'they all agreed to come'
- dər tatə vət kʲɩmən דער טאַטע וועט קומען
- ɩntər dɛ́ˑr cajt zənən {!] dəm xúəsns bekántə {!] gʲəkumən {!] אונטער דער צײַט זענען דעם חתנס באַקאַנטע געקומען
- gəkɩ́mən cə fuərn געקומען צו פֿאָרן
cɩ ʔɩnc kɩmən zə nɩš ɩn bəɩ́nc ɛsn zə nɩšt צו אונדז קומען זיי נישט און בײַ אונדז עסן זיי נישט {ETCP, Bistriţa, 47241}
cɩninc kɩmtmənɩšt ɩn bɩnc ɛst mənɩštt צו אונדז קומט מען נישט און בײַ אונדז עסט מען נישט {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
dɛ tatɛ t kɩməⁿ דער טאַטע וועט קומען {POLAND, Wolbrom, 50196}
- kʲim lomə gãj קום לאָמיר גיין
- kɩmc cɩ ɩnc קומטס צו אונדז
- kiməmə gãj kʎoubm jagdɩs קום וועלן מיר גיין קלויבן יאַגדעס
- ax bɩn gɩkɩmən cɩnɩ́m איך בן געקומען צון אים
ווי מיאָ זענען געקימען נאָנט צום קערצעליאַק, איז דאָרט געווען אַ מעכיע.
{Warsaw, Tsanin, מאַמעשי, מאַמעשי, שלוף נישט, p. 131}
tsᵻ kimɛn צו קומען {Warsaw, Geller 2001: 205}
- ɛj-i giɛkimɛn, a mɛ zukt, tsajtvajlik' ער איז געקומען, אַז מע זאָגט, צײַטווײַליק {p. 165}
- flɛjg'ɲ zɛj kimɛn afn fazamluɳk פֿלעגן זיי קומען אויפֿן פֿאַרזאַמלונג {p. 187}
- ba-r-ᵻm kiɛm tantsn jiɲg'iɛ xsidim בײַ אים זענען געקומען טאַנצן יונגע חסידים {p. 205}
- ᵻn azɔj dɛrganɛ, bᵻz mɛ jikimɛ ka varʃ'ɛ, tsrᵻk' און אַזוי דערגאַנגען ביז מיר זענען געקומען קיין וואַרשע צוריק {p. 211}
- s-ᵻ jiɛkimɛ frɔː ᵻn dɛ-t mɛ gɛzajk ס'איז געקומען אַ פֿרוי און די האָט מיך געזייגט {p. 227}
- bᵻn-aːjm giɛkimɛ בין אַהיים געקומען {p. 249}
- kimɛ tsvaj puɬkɔvnikiᵻs {!] קומען צוויי פּולקאָווניקעס {p. 263}
- ᵻz naxɛjɛ giɛkimɛ tsᵻ fuu̯n איז נאַכער געקומען צו פֿאָרן {p. 269}
- i-ʃᵻ-v arᵻmgiɛrɛɳgɬt, nɔ m-ɔt giɛvart, af dᵻ ʒandarmn zɔu̯n kimɛ איז שוין געווען אַרומגערינגלט, נאָר מע האָט געוואַרט אויף די זשאַנדאַרמען זאָלן קומען {p. 285}
- az vɛ-zɔ kimɔ, zɔu̯n d-antɬɔːfn, vejsax nᵻʃ gɔː אַז ווער זאָל קומען, זאָלן נישט אַנטלויפֿן, ווייס איך נישט גאָר {p. 285}
- zɔu̯n zᵻ kimɛ tsᵻ-gajn זאָלן זיי קומען צו גיין {p. 297}
- zɔɬn zᵻx kimɛ tsᵻ gajᵻn זאָל זיך קומען צו גיין {p. 299}
- bi jɛkimɛ tsᵻ-ma a-bᵻsɬ בין געקומען צו מיר אַ ביסל {p. 317}
- kim, zuktɛ, mᵻt mijɛ קום, זאָגט ער, מיט מיר {p. 331}
kɩmɩn {≠ krɩmɩ קרומע} {POLAND, Warsaw, 52211}
- cɩ ɩnc kɩmpmənɩš ɩn barɩndz est mənɩš צו אונדז קומט מען נישט און בײַ אונדז עסט מען נישט
- alə zenə maskɩm gəvejn cə kɩmə אַלע זענען מסכּים געווען צו קומען
- ɩn diˑ mojšə ves kɩmɩ און דו, משה, וועסט קומען
- cvet alə kɩmən עץ וועט אַלע קומען
- n,jax vel ox kɩmən און איך וועל אויך קומען
- jaxŋkɩmən איך וועל קומען
- gəkɩmən cə fuˑrn געקומען צו פֿאָרן
VIDEO Shimon Dzigan {Łódź, Poland]
דאָס אַלץ קומט נישט צו איין גוטן ייִדישן וויץ 'All that cannot reach the level of one good Yiddish joke'
HASIDIC
AMERICA
ˈkɩmən
vus ˈkɩmcəx ir ?וואָס קומט זיך איר
a ˈkɩmədɩgə vɛlt אַ קומעדיקע וועלט 'world to come'
dus kɩmt cɩ lernən דאָס קומט צו לערנען
er kɩmt nɩšt er zol ... ... ער קומט נישט ער זאָל 'it is beneath him to ...' (use of nominative pronoun instead of dative!)
ISRAEL
ɛs gajt kimɛn עס גייט קומען {Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]
NORTHEASTERN
Lithuania
c̀u unc kúmt menit un ba undz est menit צו אונדז קומט מען ניט און בײַ אונדז עסט מען ניט {LITHUANIA, Vilnius, 54257}