קהילה, ־ות
די
'community'

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

און [איז] אין דיא קהילה אניין קומין
'and (he) entered the community'

Kehilla jehudim 'Gassen, die Jüden-Gasse' {PhilogLottus 1733}

die Kille 'Die ganze Juden Gemeine' {Friedrich 1784: 24}

Frankfurt war sonst e Kille von lauter schönen Bal-battim

Kille {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}

Holland (Netherlands)

kille [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Der jischew wert e kille. 'The isolated group becomes a community. What is small becomes big.' {Jerosche №399}
- Der schtelt die kille uf e nodelschpitz. 'He puts the community on the point of a needle. He puts the community in danger. Amsterdam variant: Ganz marken uf e nodelschpitz. Was used when going into the Jewish corner. Here the true meaning had already faded.' {Jerosche №455}
Braadbard (a chronicler): Wen es noch mar ein kleine ogenblik gedeiert het, wer ganz Amsterdam uf ein nodelspitz gestanden.
Tendlau 382.
- Von sou'n kille bin isch parnes. 'I am the head of such a community. Denigrating the community that one leads. Based on an anecdote.' {Jerosche №456}

Switzerland

ist baiənand gəʋeː di gants kʰilə {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:74.}

Oyberland (West Transcarpathian)

kilə {WTCP, SOUTH-CENTRAL HUNGARY, Garvin 1965: 100}

koˑls ɛsrəg far də ɔ́rməlʲæjt doˑs hɔt dα šaməs rymgətróˑgŋ in də kʲɩlʲə קהלס אתרוג, פֿאַר די אָרעמע־לײַט, דאָס האָט דער שמשׂ אַרומגעטראָגן אין די קהילה {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- macəs hɔt mə zɔx bəštɛ́lʲt bæj də kilʲə מצות האָט מען זיך באַשטעלט בײַ די קהילה

klʲɛnərə kʲílʲəlax קלענמער קהילהלעך {WTCP, Vác, 47197}

CENTRAL

HASIDIC

AMERICA

a štarkə ˈkʰilə אַ שטאַרקע קהילה
ba dər frɩmer kɩle בײַ דער פֿרומער קהילה

EUROPE

ɩn də xsiˑdɩšə kəhɩlə ʀɛdn̩ alə jɩdɩš אין די חסידישע קהילה רעדן אַלע ייִדיש [London, Izzy Jacob]
ɩn də kəhɩlə ʀɛt mən a sax ɩvˈʀɩt אין די קהילה רעדט מען אַ סך עבֿרית
biˑšəs ɩz a gʀɔjsə zax ɩn də kəhɩlə בושות איז אַ גרויסע זאַך אין די קהילה

mɩt dɩ kəhɩlə מיט די קהילה [Antwerp, Mendy Cahan]