צײַט
די
'time; since (conjunction)'

ETYMOLOGY

Vowel 34, Proto-Yiddish ✱əj

WESTERN

Kummt Zeit, kummt Noth.

Zat(en), Zeit {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}

Switzerland

s is ən abər ax bald tsait עס איז דען אָבער אויך באַלד צײַט {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:76}
das is puːrəm aus alt en(d)iŋər tsait דאָס איז פּורים אויס אַלט ענדינגער צײַט {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:pź{76}
iç bin ãːfax ə jit ous di alti tsaitə איך בין איינפֿאַך אַ ייִד אויס די אַלטע צײַטן {Endingen, Gustav Dreifuss, Fleischer 2005:81}
- und aiç in di alti tsaitə tsruk fərsetsə און אײַך אין די אַלטע צײַטן צוריק פֿאַרזעצן {p81}
- fɔr ali uftseilə brɔːx iç mənəʃumə fil tsait פֿאָר אַלע אויפֿציילן ברויך איך מײַן נשמה פֿיל צײַט {p82}

Czechia

tsait {CZECHIA and western SLOVAKIA, Beranek 1936: 71}

Oyberland (West Transcarpathian)

tsęi̯t ~ tsai̯t {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 129}

cɛytn̥ (pl.) {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 96}

ə šeːnə cⲁjt אַ שיינע צײַט {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

yntər deː cajt zən dɩ gʲɛst gʲəkʲymən אונטער די צײַט זענען די געסט געקומען {WTCP, Vác, 47197}
- šeˑnə cajt שיינע צײַט

sɩz šɔ c{a}jt oufcyšteːən עס איז שוין צײַט אויפֿצושטיין {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

tsāt {eastern SLOVAKIA and CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 71}

Unterland (East Transcarpathian)

sɩs šojn cajt óufcɩštajn עס איז שוין צײַט אויפֿצושטיין {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- a šeːnə cajt אַ שיינע צײַט

caːt {POLAND, Wolbrom, 50196}

tsaːt {Warsaw, Geller 2001: 163}
- nɔx lɛɲg'iɛrɛ tsaːt נאָך לענערע צײַט {p. 165}
- ɛr-ɔt nᵻʃ' gaxat ka tsaːt tsɛ xarn ער האָט נישט געהאַט קיין צײַט צו האַרן {p. 185}
- fᵻn amuɬdᵻkiɛ tsaːtn פֿון אַ אַמאָלעדיקע צײַטן {p. 223}
- bᵻn upgiɛvɛjzn ɔːxt-a tsaːt בין אָפּגעוועזן אויכעט אַ צײַט {p. 269}
- a tsaːt bᵻn-ax upgiɛvɛjzn dɔrt אַ צײַט בין איך אָפּגעוועזן דאָרט {p. 277}
- ᵻn-ᵻs-ɔt upgiɛdɔːt di gantsɛ tsaːt און עס האָט אָפּגעדויערט די גאַנצע צײַט {p. 279}
- dᵻ gantsɛ tsaːt xɔb mᵻ... giɛ... giɛrᵻbm azɔj d-r-ɔjrn, ᵻn giɛxak-dᵻ fiɲ די גאַנצע צײַט {איך} האָב מיר... גע... געריבן אַזוי די אויערן און געהאַקט די פֿינגער {p. 313}
- jɛx-ɔ nɔx tsaːt arã-tsᵻgɛj ᵻn ʃtuu̯ɛt arã איך האָב נאָך צײַט אַרײַנצוגיין אין שטאָט אַרײַן {p. 333}
caˑt ofcɩštajn צײַט אויפֿצושטיין {POLAND, Warsaw, 52211}
- gancə cat גאַנצע צײַט

AUDIO Gosia Pod {Mikulintse / Mikulińce / Микулинці, East Galicia} August 5, 2018
caˑt
but for מײַן צײַט איז קודם געווען פּויליש

וויפֿל צײַט האָט ער נישט פֿאַר די עלטערן

AUDIO Miriam Hoffman {parents from Łódź, POLAND} 25 August 2018
caˑt

HASIDIC

AMERICA

caːt
dɩ caːt 'period, menstruation'
ɩn jɛnə caːt אין יענע צײַט
vɛn iz də caːt ?ווען איז די צײַט
a ˈkɔrcə caˑt אַ קורצע צײַט
ˈcaːtfraːgə צײַטפֿראַגע
nɩš gəšlɛpt dɩ caˑt נישט געשלעפּט די צײַט 'did not waste time'
ɩn dej caˑt אין דעי צײַט
aza laŋgə caˑt אַזאַ לאַנגע צײַט

tsa:t {Assouline 2018a: 48}
tsat {Assouline 2018b, 477}

ISRAEL

a caˑt fɩn mɛlanxɔljə אַ צײַט פֿון מעלאַנכאָליע {Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)}
vɩncɩkər cajt ווינציקער צײַט
ajntɩkə cajtn̩̩ הײַנטיקע צײַטן
cvɩšn dɩ cajtn צווישן די צײַטן
fʀiɛdigɛ catn פֿריִערדיגע צײַטן

fin antige caytn פֿון הײַנטיקע צײַטן {HASIDIC, Assouline 2017: 86}

NORTHEASTERN

Lithuania

cajt ɛʀ iz gʲɩs̀tɔʀbm צײַט ער איז געשטאָרבן {LITHUANIA, Vilnius, 54257}