צונג
צינגער/־ען
די
(NORTHEASTERN דער)
'tongue'

ETYMOLOGY

The phrase ציִען בײַ דער צונג 'pull by the tongue, compel to speak' appears to be a calque of Polish ciągnąć za język.
{Fliciński 57}
The phrase ברעכן זיך די צונג אויף 'to break one's tongue at (i.e., to have difficulty pronouncing)' appears to be a calque of Polish łamać sobie język na coś.

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 16}

WESTERN

Die Zung hot e Schnürl.

Alsace (France)

cʊŋ {ALSACE, 47075 Mulhouse, 020-020}
- cʊŋə צונגע (pl) {q020-030}
- bɛjsi cʊŋə בייזע צונגע {q020-031}
- ər hɔd di cʊŋ ərɔ̞usgəšdrɛgd ער האָט די צונג אַרויסגעשטרעקט {q020-020}
- fɔr vaːs šdrɛgšdy mʁ̩- di cʊŋ ərɔ̞us פֿאַר וואָס שטרעקסטו מיר די צונג אַרויס {q020-040}
- di cʊŋ (of shoe) {q052-100}

Oyberland (West Transcarpathian)

cüŋ ~ cįŋ {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 125, 135}

di cyŋ, dɩ cýŋ {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- grɔjsə, beˑzə cyŋ גרויסע בייזע צונג
- voˑz bæ̀j ə niαxtαn ɔv də lyŋ doˑz ɩz bæj ə šɩ́kαn ɔf/v də cyŋ וואָס בײַ אַ ניכטערן אויף די לונג דאָס איז בײַ אַ שיכּורן אויף די צונג

cyŋ {WTCP, Vác, 47197}
- cyngən צונגען
- štɛk dər nɩš dəs cyŋgələ ənaus שטעק דיר נישט דאָס צונגעלע אַרויס
- farvoːs štɛkstə də cyŋg ənáus פֿאַר וואָס שטעקסטו די צונג אַרויס
- (šyːx)cɩ́ŋgʲəlʲ שוכצינגל 'tongue of shoe'
- də cyŋ fleˑkt mαr əzɔ́j cýˑmaxən די צונג פֿלעגט מען אַזוי צומאַכן

də cyŋg̥ 'tongue of shoe' {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- štɛk dr nɩšt ərous də cyŋg̥ שטעק דיר נישט אַרויס די צונג
- ciŋgʲən צונגען

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

ci°ng {i° = slightly rounded i} {ETCP, Hunedoara, U. Weinreich 1964: 259}

šlaxtə cing שלעכטע צונג {ETCP, Felsö-Szék, U. Weinreich 1964: 259}
ciŋgʲ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ə šlaxtə ciŋg
- arouᶦscištɛkŋ di ciŋg̥ אַרויסצושטעקן די צונג
- beːzə ciŋgən בייזע צונגען

zəx aʀouscɪštrɛkŋ dɩ cɩŋgʲ זיך אַרויסצושטרעקן די צונג {ETCP, near Sighet, 47228}
- farvus štrɛ́kstə dər arous dɩ cɩŋg פֿאַר וואָס שטרעקסטו דיר אַרויס די צונג
- ciŋg͡ŋ צונגען

dɩ cɩŋg 'tongue of shoe' {ETCP, Mukachevo, 48226}
- arouscɩštɛkŋ dɩ cɩŋg אַרויסצושטעקן די צונג
- ciŋgən צונגען
- nuɣ vuˑəs štɩpstə arous dɩ ciŋg̥? נאָך וואָס שטופּסטו אַרויס די צונג

dɩ cɩŋk {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- štɩp nɩš arous dɩ cɩŋʲkʲ שטופּ נישט אַרויס די צונג
- farvuˑs štɩpstɩˑ arous dɩ cɩŋk פֿאַר וואָס שטופּסטו אַרויס די צונג
- cɨ́ŋgʲən צונגען

cɩ́ŋkʲ {POLAND, Wolbrom, 50196}
- cɩ́ŋgʲɩn צונגען

aroscɩštekn dɩ cɩng / cɩnk אַרויסצושטעקן די צונג {POLAND, Warsaw, 52211}
- cɩn+gər {? maybe cɩ̃gər?} צינגער
- favuz štekstɩ aroz dɩ cɩng פֿאַר וואָס שטעקסטו אַרויס די צונג
- ɩz bara šɩkərn of də cɩng איז בײַ אַ שיכּורן אויף די צונג

AUDIO Isaac Bashevis Singer {Leoncin, Radzymin, Warsaw, POLAND}, 1978
ער גייט אַרום מיט אַן אויסגעשטרעקטער צונג 'he goes around with his tongue stuck out, i.e. he is a pauper'

NORTHEASTERN

Lithuania

arojšteln dem cu {!} אַרויסשטעלן דעם צונג {LITHUANIA, Kaunas, 54239}
- cinger צינגער

cuŋg {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

SOUTHEASTERN

ciŋkʲ {ROMANIA, Brăila, 45273}
- aruscištekŋ dɩ ciŋk אַרויסצושטעקן די צונג

• cɩŋgʲən צונגען