← Ayin Home
ערל
‘אונטערצושיידן צווישן מחמדאַנער און קריסטן אין די מחמדאַנישע לענדער גופֿא באַצייכנט די רבניש ליטעראַטור טייל מאָל די ערשטע ווי גויים און די צווייטע ווי ערלים.’

ערל
ערלים ~ ערילים
דער

M. Weinreich notes {Geshikhte, 3: 33}:
"אונטערצושיידן צווישן מחמדאַנער און קריסטן אין די מחמדאַנישע לענדער גופֿא באַצייכנט די רבניש ליטעראַטור טייל מאָל די ערשטע ווי גויים און די צווייטע ווי ערלים."

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

דאש רחמנותֿ דאש האבין צו גיזעהין יהודים וערילים
'the pitifulness -- Jews and Gentiles watched it'

Or'l {Sprach-Meister 1742}

orel, enorel 'unbeschnitten, verstopft, worunter alle diejenige die der jüdischen Religion nicht zugethan sind, verstanden werden' {Friedrich 1784: 5, 29}

Wer en ערל mahet wer wos wos. [?]

Holland (Netherlands)

'areilem [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- 'Areilem sol man in ru lŏsen. Var. Los 'reilem in ru {Jerosche №17}

Alsace (France)

ən erl̩ {ALSACE, 47075 Mulhouse, 009-051}

Switzerland

ɛːrl {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
- biš dər ɛːrl makə? 'kennst den nicht-Juden?'

ən e:rl, (pl.) ərɛjləm {SWITZERLAND, Endingen 47084, Guggenheim}

Oyberland (West Transcarpathian)

oˑrl {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

oːrl {WTCP, Vác, 47197}

óˑərl {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

dər uərl {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

url {קריפּטיש} {ETCP, Mukachevo, 48226}

úrl {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

dɛᴿ|uˑʀɫ דער ערל {POLAND, Wolbrom, 50196}
- uːʀɫtɛ ערלטע

uru {POLAND, Warsaw, 52211}

NORTHEASTERN

Lithuania

orl {LITHUANIA, Kaunas, 54239}

an orl {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

orl {BELARUS, Gomel, 52314}
- dᵉr orl iz mejvɱ ivrɩ דער ערל איז מבֿין עבֿרי