← Ayin Home
עץ 1

עץ 1
'you' (pl.)

ETYMOLOGY

Got. ✱jut, ON it, OE git, OS git, NHG Bavrian ös (plural meaning); from PGmc ✱jut; from PIE ✱iud; cf. Lithuanian jùdu 'you (dual)'
The diffusion of the pronoun עץ/ענק/ענקער exclusively in Central Yiddish probably indicates a relatively late migration of Jews into Poland from Austrian lands where the Bavarian dialect was spoken. For example, all Jews were expelled from the Duchy of Austria in 1420-21, and again in 1669-70.

WESTERN

Czechia

ets {CZECHIA, Beranek 1936: 66}

Oyberland (West Transcarpathian)

mɩdeˑm bóˑxα zɔlt ɛc eŋk nɩks məšadəx zæjn מיט דעם בחור זאָלט עץ ענק ניקס משדך זײַן {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- voˑrym vaˑnt əc וואָרום וויינט עץ
- ɛc alə vac kʲ. עץ אַלע וועטס קומען
- voˑz hɔt əc mɔ dɔj gʲətóˑ? וואָס האָט עץ מיר דאָ געטאָן
- əzɔ́j maxt ɛc אַזוי מאַכט עץ
- zajt əc פֿון וווּ זײַט עץ
- kymt əc nɩks ... ɛst əc nɩks קומט עץ ניקס ... עסט עץ ניקס ניקס

zajt ɛc זײַט עץ {WTCP, Vác, 47197}
- farvoˑs vaˑnt ɛc פֿאַר וואָס וויינט עץ
- vos maxt ɛc dəᴿmít וואָס מאַכט עץ דערמיט
- ɛc vac alə k. עץ וועטס אַלע קומען
- ɛc zɔlc əzoj maxŋ עץ זאָלטס אַזוי מאַכן
- ɛc maxc doˑs əzɔ́j? עטס מאַכטס דאָס אַזוי
- ɛc lɛˑʳn̩c עץ לערנטס

ɛc {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- farvuˑs vaːjntɛc ?פֿאַר וואָס ווײַנט עץ
- ɛcəc allə kʲ. עץ וועטס אַלע קומען
- ɛc zɔlc əzɔ́j toːn עס זאָלט עס אַזוי טאָן

əzɔj maxt ɛc əs אַזוי מאַכט עץ עס {WTCP, Bratislava, 48171A}

CENTRAL

Hat ez nischt für mir an Stückel waaßer Saif auf man Tisch gefünnen? האָט עץ נישט פֿאַר מיר אַן שטיקל ווײַסער זייף אויף מײַן טיש געפֿונען {POLAND, Kobyl Góra, Fleischer and Schäfer 2014: 8}

Unterland (East Transcarpathian)

vī šlojftəc וווּ שלאָפֿט עץ 'where do you sleep' {ETCP, Hida / Hidalmás, U. Weinreich 1964: 259}

fɩn viˑ zɛ́ntə̀c פֿון וווּ זענט עץ {ETCP, Teiuș, 46233}
- fervuˑs vájntəc פֿאַר וואָס ווײַנט עץ

fərvuːs vaːnt əc פֿאַר וואָס וויינט עץ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- əx viˑl ɛc zɔlʲc ɛsn ɔbər alə zɔlʲn ɛsn איך וויל עץ זאָלטס עסן אָבער אַלע זאָלן עסן
- vus ɔtəc gʲəmáxt dərmìt וואָס האָט עץ געמאַכט דערמיט
- ec aləvɛtəc kʲ. עץ אַלע וועט עץ קומען
- azoj maxt ɛ́c אַזוי מאַכט עץ
- azoj tiˑt ɛ́c אַזוי טוט עץ

farvus vajntəc פֿאַר וואָס וויינט עץ {ETCP, near Sighet, 47228}

farvuˑs vájntec פֿאַר וואָס וויינט עץ {ETCP, Bistriţa, 47241}

ɛc zɛnc nɩš... עץ זענטס נישט {ETCP, Mukachevo, 48226}

fɩn vanə̃ zɛntɩc פֿון וואַנען זענט עץ {POLAND, Wolbrom, 50196}
- ɛc vɩlʲc gãj עץ ווילט גיין
- álə tɩc k. אַלע וועט עץ קומען
- ɛc tɪc azój עץ טוטס אַזוי

vus xajpt-ᵻts? וואָס הייבט עץ {Warsaw, Geller 2001: 289}
fn vant zentəc פֿון וואַנעט זענט עץ {POLAND, Warsaw, 52211}
- vajncəc וויינטס עץ
- azoj tɩte,cəx uˑəⁿ אַזוי טוט עץ זיך אָן
- escəx nɩš kenə azoj untiˑəⁿ עץ וועט זיך נישט קענען אַזוי אָנטון
- cvet alə kɩmən עץ וועט אַלע קומען
- vejr ɩz dər xazn baraˑx / ba ec [!] ווער איז דער חזן בײַ(ר) אײַך / בײַ עץ

HASIDIC

AMERICA

<עטץ>+ ~ <עץ>
ɔjb ɛc vɩlc tin אויב עץ ווילטס טון
ɛc vɛc nɔx zejn עץ וועטס נאָך זען

ISRAEL

ven ets gaits paysexdik maxn ווען עץ גייטס פּסחדיק מאַכן {HASIDIC, Assouline 2017: 50}