עפּל
'apple'

ETYMOLOGY

III. Crimean Gothic apel (< Got. ✱apl(u)s), ON epli (with secondary umlaut, < ✱apljan-), OE æpl, appel, English apple, OS appul, OHG apful, apfel, (pl.) epfili, NHG Apfel, (pl.) Äpfel < West Germanic ✱app(a)la- or ✱app(u)lu-; from PGmc ✱apla- < ✱h₂éb-ol- (EUR); cf. Lithuanian obuolỹs, Russian яблоко, Polish jabłko
Perhaps borrowed from a non-IE language.
The umlaut was occasionally extended to the singular already in OHG, becoming more common in late MHG (epfel), and it remains in some Upper German dialects (epfl).

{BMZ 1: 49; DWB² 3: 133; Kroonen 2013: 31; Lexer 1: 87}

WESTERN

Holland (Netherlands)

apɫ, epɫ (sg.) {HOLLAND, Harderwijk 52055, Beem}
appel {HOLLAND, Beem, Jerosche}

Alsace (France)

ebfl̩ 'apples' {ALSACE, Zuckerman 1969, 42}

aˑdams ebfl̩ 'Adam's apple' (cf. NHG Adamsapfel) {ALSACE, 47075 Mulhouse, 024-080}

Czechia

apl {CZECHIA, Beranek 1936: 65}

Oyberland (West Transcarpathian)

apl {WTCP, U. Weinreich 1964: 252}

Hinter ünser Haus stehn draj schene Epplbam, mit rajte Eppeloch הינטער אונדזער הויז שטייען דרײַ שיינע עפּלביים מיט רויטע עפּעלעך {WTCP, Frauenkirchen, Fleischer and Schäfer 2014: 7}

ăpl̥ ~ apl̥ (and ępl̥?) {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 122, 136}

ápl אַפּל {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- ɛplʲ (pl)
- ɛ́pəlʲə, ɛ́pələ עפּעלע
- ɛ́pəlɔx עפּעלעך
- gʲɛmr deːn apl געב מיר דעם אַפּל
- iˑαx gʲɛb͡m̩ deˑn ɛplʲ איך געב אים דעם עפּל
- áplʲfloˑd͡n̩ אַפּל־פֿלאָדן
- ɛpl mit heːnɩg עפּל מיט האָניק (Rosh Hashana)

a ʔɛpl̩ʲ, ɛpl {WTCP, Vác, 47197}
- a ʔɛpɛlʲə אַ עפּעלע
- gʲɛb mʲiˑr den ɛpl געב מיר דעם עפּל
- iˑəx gʲɛb iˑm den ɛpl איך געב אים דעם עפּל
- ɛ́plgòːrt͡n̩ עפּל־גאָרטן 'apple orchard'

gɛmir əhɛˑr dəs ɛplʲ געב מיר אַהער דאָס עפּל {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- ejm gʲɛbəx dus ɛpl אים געב איך דאָס עפּל
- kindər, gʲɛc far ynd̥z dʊs ɛpl קינדער, געטס פֿאַר אונדז דאָס עפּל
- ə fərfóˑᵘlt ɛplʲ אַ פֿאַרפֿוילט עפּל

CENTRAL

hinter insəʳm hō̩s šda̩iən dʀai šaĩnə e̩pəl̥ba̩ĩməʳ mid ʀo̩itə e̩pəʀləχ (beide ə stark nach a hin!) הינטער אונדזער הויז שטייען דרײַ שיינע עפּלביימער מיט רויטע עפּעלעך {POLAND, Kobyla Góra, Wenkerbogen 09746 Kobylagora (dated 1881); Fleischer and Schäfer 2014: 7}

Hinter ünser Hous stehn drai schaine Bämelēch mit roite Äpelech הינטער אונדזער הויז שטייען דרײַ שיינע ביימעלעך מיט רויטע עפּעלעך {POLAND, Kobyla Góra, Wenkerbogen 09746 Kobylagora (dated 1881); Fleischer and Schäfer 2014: 7}

Unterland (East Transcarpathian)

ɛ́plʲ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ə frfoultr̩ ɛpl̩ אַ פֿאַרפֿוילטער עפּל
- gʲɛb míˑr dəm ɛpl געב מיר דעם עפּל
- di gʲɛst ɩndz də ɛplʲ דו געסט אונדז די עפּל {note: !מערערע}
- vɩ́ldɛ́pə/elə/ex ווילד־עפּעלעך

ájn ɛ́plʲ איין עפּל {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

ɛpɫ {POLAND, Wolbrom, 50196}

an epl {POLAND, Warsaw, 52211}
- epu (eaten Simchas Torah)
- gɩ,bmər an epl גיב מיר אַן עפּל
- jax ge5bem a/n/ epl איך געב אים אַן עפּל
- eje get dəm epl diˑ,ə ער געט דעם עפּל דיר
- diˑ gest dəm epl ɩnc דו געסט דעם עפּל אונדז
- miˑə geb͡m̩ zaj / ɩndz geb͡m̩ əm zaj מיר געבן זיי / אונדז גיעבן אים זיי
- zaj geb͡m̩ es aˑx זיי געבן עס אײַך
- gɩc ɩnc / gɩt ɩnc dɩ epalax גיטס אונדז / גיט אונדז די עפּעלעך
- a folər epl אַ פֿוילער עפּל

HASIDIC

AMERICA

der ɛpl̩
ɛpləx עפּלעך (pl)
ɛpl̩ עפּל (pl)

NORTHEASTERN

Lithuania

epl, ɛpl {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

AUDIO Wolf Burko [Pinsk, Belarus}
געבן דיר אַן עפּל?

וואָס געבן דיר נאָך? געבן דיר אַ פּאָר עפּל?