מיר
'we'
ETYMOLOGY
DW¹ notes that mir appears not infrequently in Upper and Central German in the 15th and 16th c. and still today in the dialects. In Alemannic, Bavarian, and Franconian: mir (stressed), mr (unstressed). Similarly in Hessian, Thuringian, and Upper Saxon.
{DW¹ 12: 2247}
Geller suggests influence of the Polish pronoun my 'we' on the Warsaw dialect form {mije/mi}. Very unlikely.
WESTERN
wir, mir {Sprach-Meister 1742}
wir (always) {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}
Alsace (France)
miːr {ALSACE, Zuckerman 1969, 59}
TABLE {ALSACE}
Switzerland
miːr, vir {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
Oyberland (West Transcarpathian)
mīr ~ wīr {literary German influence} {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 128, 132}
miᵃ ajlʲn zʌx, mø ájlʲcɔx מיר אײַלן זיך {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- mə gejmər bəzuˑxn מיר גייען מיר באַזוכן
- deˑn mɛnčn̩ tyˑn mɔ niˑ zyˑxŋ̩ דעם מענטשן טוען מיר ני זוכן 'we never visit this man'
- miα myzn̩ zyˑxŋ ə naːjə vɔjnyŋ מיר מוזן זוכן אַ נײַע וווינונג
- miˑᵃ gʲɛb͡m̩ fa zeˑ ø apl̩ʲ מיר געבן פֿאַר זיי אַ אַפּל
- mə vilʲn bɛnčn מיר וועלן בענטשן
- voˑz hɔt əc mɔ dɔj gʲətóˑ? וואָס האָט עץ מיר דאָ געטאָן
- miː maxᵊn əzɔj מיר מאַכן אַזוי
- miˑ hɔm gʲəgʲɛsn מיר האָבן געגעסן
miər hɔbm doˑs nɩks gənyct מיר האָבן דאָס ניקס גענוצט {WTCP, Vác, 47197}
- mir gʲɛb͡m̩s diˑr מיר געבן עס דיר
- miˑr maxŋs əzɔ́j מיר מאַכן עס אַזוי
miˑr gʲɛb͡ms far zeˑ מיר געבן עס פֿאַר זיי {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
viˑr maxən dəs nišʲ əzɔ́j מיר מאַכן דאָס נישט אַזוי {WTCP, Hajdúhadház, 47219}
- miˑr tiˑən andərš מיר טוען אַנדערש
- gəjən vir cɩnəzámən špəciːrn גייען מיר צוזאַמען שפּאַצירן
- vir ajln zəx > ínc ájl mər zəx מיר אײַלן זיך > אונדז אײַלן מיר זיך
miˑr {WTCP, Bratislava, 48171A}
CENTRAL
Es hört bald üf zu ſchneien, da werden wir ſchain Wetter haan. עס הערט באַלד אויף צו שנייען, דאַ ווערדען וויר שיין וועטער האַן {POLAND, Kobyla Góra, Wenkerbogen 09746 Kobylagora (dated 1881); Fleischer and Schäfer 2014: 29}
Unterland (East Transcarpathian)
far míˑr פֿאַר מיר {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
mə mizn ziːxŋ a cvajtə vojnɩŋk מיר מוזן זוכן אַ צווייטע וווינונג {POLAND, Wolbrom, 50196}
- mɩ zɛmə gɩveːn zaɫbə dʀit מיר זענען (מיר) געווען זאַלבע דריט
- miə gɩbm̩ iˑm zaj מיר גיבן אים זיי
- miᵊ tiˑn azój מיר טוען אַזוי
- azój tɪ́mɛ ɩ́nc אַזוי טוען מיר אונדז
- mɔmə gɩgɛsn ɩn dɛ sɪkʲə מיר האָבן מיר געגעסן אין דער סוכּה
- mə ʔɛsmɛ ɩn dɛ sɩke מיר עסן מיר אין דער סוכּה
- ʔɪnc ɛsnə אונדז עסן מיר
מיאָ {Warsaw, Hoffman, שליסל צו ייִדיש, p. 429}
זענען מיאָ געגאַנגען און געגאַנגען
{Warsaw, Tsanin, מאַמעשי, מאַמעשי, שלוף נישט, p. 131}
{mii̯ɛ} {Warsaw, Geller 2001: 71}
- mɛɲtʃ'n azɛɬxɛ, vᵻ-mɛ zɛnᵻn מענטשן אַזעלכע ווי מיר זענען {p. 199}
- mijr-ɔm giɛvɔjnt kajg'ɲ-ibɔ מיר האָבן געוווינט קעגן איבער {p. 207}
- vɛn mijɛ zɛnɛ giɛvɛjn k'l'ajnɛ kindɛ ווען מיר זענען געווען קליינע קינדער {p. 209}
- mijɛ zɛnɛ gɛblᵻbm du מיר זענען געבליבן דאָ {p. 213}
- mijɛ dɔ-xɔ-dɔ dus giefɔɬn מיר דאָ האָט אָט דאָס געפֿאָלן {p. 247}
mir / ɩnz bazixn mir nɩš dejm menč kaj{}muˑəl מיר / אונדז באַזוכן מיר נישט דעם מענטש קיין מאָל {POLAND, Warsaw, 52211}
- azoj tiˑmiˑ,r zəx uˑeⁿ אַזוי טוען מיר זיך אָן
- azoj hob͡m̩ə zəx ũgɩtiˑə demls אַזוי האָבן מיר זיך אָנגעטון דעמלס
- mə zenə gəzesn of də bank מיר זענען געזען אויף די באַנק
- miˑə geb͡m̩ zaj / ɩndz geb͡m̩ əm zaj מיר געבן זיי / אונדז גיעבן אים זיי
- mə veln mə benčn מיר וועלן מיר בענטשן
HASIDIC
AMERICA
<גיימיר>
mir gajən mir lɛrnən מיר גייען מיר לערנען
mir gajəmir lɛrnən מיר גיי־מיר לערנען
ISRAEL
mir is used as the nominative pronoun in JERUSALEMITE 95%-99% of the time (as opposed to undz). In HASIDIC the proportion is reversed, with indz used 85%-95% and mir 5%-15%. undz is used in JERUSALEMITE to refer to a specific group of people, while mir is a generic "we" equivalent to men 'one.' undz is typically stressed in this usage, while mir is typically clitic and unstressed. In HASIDIC, on the other hand, the pronouns alternate freely: mir gayen ~ indz gayen ~ indz gaymer מיר גייען ~ אונדז גייען ~ אונדז גיימער 'we go'. {Assouline 2010: 5}
NORTHEASTERN
Lithuania
mir hajln zax מיר הײַלן זיך {LITHUANIA, Kaunas, 54239}