מויל
מײַלער
דאָס
(NORTHEASTERN דער and די = intermediate gender, SOUTHEASTERN דער, די, דאָס, CENTRAL דאָס)
'mouth'
מײַלכל, מײַלעכל
'little mouth (diminutive)'

ETYMOLOGY

Vowel 44, Proto-Yiddish ✱ɔu
{Katz 1982: 61}
The idiom אָננעמען אַ פֿול מויל מיט וואַסער 'to take a mouthful of water (i.e., to keep silent)' appears to be a calque of Polish nabrać/nabierać wody w usta.

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 35}

WESTERN

mo͡əl {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 21, 24}
- mailər מײַלער

אונ' האט הענט ווייש זאנד אין מויל אניין גשטושן
'and (he) stuffed sand into his mouth by the handful'

Mach'n
שטן 's Maul nit auf.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 40}
- Geb' n Finger in Maul eb er beißen kann. {45}
- E geschenkte Gaul seht me nit in Maul. {46}

Nemm das Maul nit so voll!

Holland (Netherlands)

meiler {ɛi} מײַלער {HOLLAND, Beem, Jerosche}

Alsace (France)

s mɔ̞ul {ALSACE, 47075 Mulhouse, 019-050}
 - majlələ מײַלעלע {q019-060}
 - majlələʁ- ) majləlɩç מײַלערער מײַלעלעך (pl) {019-070}

Czechia

maul {CZECHIA and western SLOVAKIA, Beranek 1936: 72}

Oyberland (West Transcarpathian)

maul {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 130, 141}

maul {WTCP, NORTHWESTERN HUNGARIAN, Garvin 1965: 104}

dəz ma˰ʊl, maul {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- mǽjlʲəlʲə, mⲁjlʲəlʲə מײַלעלע
- mǽjləlɔx מײַלעלעך
- halt nɔx imα dəz fiŋʲə in ma˰ulʲ האַלט נאָך אימער דאָס פֿינגער אין מויל

ds maul {WTCP, Vác, 47197}
- majlələ מײַלעלע
- májlələx מײַלעלעך

dəs moulʲ {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- majlər מײַלער
- májlʲəlʲə מײַלעלע
- majlʲəlʲəx מײַלעלעך

maul {WTCP, Bratislava, 48171A}

CENTRAL

moul {Hutterer 1965: 141}

moul {eastern SLOVAKIA and CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 72}

Unterland (East Transcarpathian)

dəs moul, də moulʲ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- a klajn mejləxl {?} אַ קליין מײַלעכל
- ɛs cɩgájt in mouᵊlʲ עס צעגייט אין מויל

dəs mouəl {ETCP, near Sighet, 47228}
- maːll̩ מײַלל (diminutive)
- máːləxləx מײַלעכלעך

dəs moulʲ {ETCP, Mukachevo, 48226}
- maːləxɫ מײַלעכל
- maːləxləx מײַלעכלעך

dəs mouəl {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- maːləxl מײַלעכל
- máːləxləx מײַלעכלעך

əsmoˑl {POLAND, Warsaw, 52211}
- maˑxu, maˑləxu מײַלעכל

HASIDIC

AMERICA

gɔt zɔl dɩx hitn̩ far jɩdɩšə maːlər ɩn far gɔjɩšə hɛntgɔt zɔl dɩx hitn̩ far jɪdɩšə maːlər ɩn far gɔjɩšə hɛnt גאָט זאָל דיך היטן פֿאַר ייִדישע מײַלער און פֿאַר גוייִשע הענט
zaj fɩln̩ un a mɔwl fɩl mɩt vasər זיי פֿילן אָן אַ מויל מיט וואַסער 'the fill a mouth with wather (i.e, are silent)'
a kɛml̩ mɩt a šlɔs ɔfɱ̩ mɔwl אַ קעמל מיט אַ שלאָס אויפֿן מויל

EUROPE

zalc faʀ də ɔjgŋ̩ ɩn fɛfəʀ faʀ də mɔwl זאַלץ פֿאַר די אויגן און פֿעפֿער פֿאַר די מויל 'a horrible experience' {Vienna, Eidel Malowicki}

ISRAEL

di moyl {HASIDIC, Assouline 2017: 142}

NORTHEASTERN

{זאַמעט} עס איז זאָוער אין מאָול
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 440}
(intermediate gender) די מויל, דורכן מויל {ז' 453}

Lithuania

majlxl מײַלכל {LITHUANIA, Kaunas, 54239}

SOUTHEASTERN

ds moul {ROMANIA, Brăila, 45273}
- maːləxŋ מײַלעכן {ɴᴏᴛᴇ: פֿון אַ ציגעלע, קעלבעלע}
- maːləxər מײַלעכער