מוזן
געמוזט
'to have to, must'
ETYMOLOGY
{Whence the /z/, as also in לאָזן?]
Got ga-motan 'to find opportunity, be permitted', OE mōtan, OS mōtan, OHG muoʒan, MHG müeʒen, (Central) mûʒen, NHG müssen; from PGmc ✱mōtan- 'to approach, concede to (?)'; from PIE ✱mod-, from the root ✱med- 'to measure' (> מעסטן)
WESTERN
מוזין
Wu der Kop soll liegen müssen die Füß hintrogen.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 41}
- Wer nit will der muß. {47}
Holland (Netherlands)
mŏsen, mĕsen = /z/, moss {HOLLAND, Beem, Jerosche]
- E Jid moss singen. 'Related to the habit of many Jews to hum niggunim. Also with the method of study using a certain melody.' {Jerosche №389}
Tendlau 1020. (at the back)
Alsace (France)
min, myn {ALSACE, Zuckerman 1969, 46}
iˑr miˑn ajç nɩd əsɔu aːdɔ̞u איר מוזן אײַך ניט אַזוי אָנטאָן {ALSACE, 47075 Mulhouse, 046-100}
- mər min ən andər loˈšiˑ syːɣ-ə מיר מוזן אַן אַנדער לאָזשע זוכן 'we must look for another apartment' {057-010}
Switzerland
mes; mezə, mizə(n) {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
- du muš דו מוזסט
Czechia
müzn {CZECHIA, Beranek 1936: 66}
Oyberland (West Transcarpathian)
fyn deˑ myz mə zɔx hiˑtn! פֿון דער מוז מען זיך היטן {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- miα myzn̩ zyˑxŋ ə naːjə vɔjnyŋ מיר מוזן זוכן אַ נײַע וווינונג
doj hɛt mə gəmʲist ɔrdnuŋ maxən דאָ העט מען געמוזט אָרדנונג מאַכן {WTCP, Vác, 47197}
- mys ə mymxə zajn מוז אַ מומחה זײַן
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
ix miz ziəxŋ ən ándərə díərə איך מוז זוכן אַן אַנדערע דירה {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
mizn {POLAND, Wolbrom, 50196}
mɛ-mis gajn avadnjɛ מע מוז גיין אַוודאי {Warsaw, Geller 2001: 305}
- nᵻ, mɛ mᵻz gajən arɔːs נו, מע מוז גיין אַרויס {p. 321}
mir mɩzn zixn a cvajtɩ dirɩ מיר מוזן זוכן אַ צווייטע דירה {POLAND, Warsaw, 52211}
VIDEO Shimon Dzigan {Łódź, Poland]
mɩzn̩
משיח וועט דאָך מוזן אַ מאָל קומען, ניין?
HASIDIC
AMERICA
mɩz מוז
mə mɩz ɛs ˈkɛnən מע מוז עס קענען
ir mɩst ˈguˑrnɪšt ˈarbətn̩ איר מוזט גאָרנישט אַרבעטן
er ˈmɩ nɪšt ˈvartn̩ ער מוז נישט וואַרטן
mə mɩ dɔx ˈbreŋgən a ˈkɔrbm̩ מע מוז דאָך ברענגען אַ קרבן
sɛ mɩ nɪšt zaːn סע מוז נישט זײַן
xmɩnɪšt איך מוז נישט
dɩ mɩstiˑn דו מוזסט טון
inz mizmer zex oufvekn אונדז מוזן מיר זיך אויפֿוועקן {Assouline 2018a: 49}
ISRAEL
sɛ mɩz nɩš zan סע מוז נישט זײַן {Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]
SOUTHEASTERN
ɩndz mɩz / dærf mər zəx ziˑᵊxn an ɔndərə štiˑp אונדז מוזן / דאַרפֿן מיר זוכן אַן אַנדערע שטוב {ROMANIA, Brăila, 45273}