מאָל 1

ETYMOLOGY

Got. mel, ON māl, OE mǣl, English meal OHG māl, NHG Mal 'time', Mahl 'meal'; from PGmc ✱mēlaⁿ 'point in time'; from PIE ✱meh₁-lo-, from the root ✱meh₁ 'to measure'; cf. Latin mērīrī 'to measure', Old Church Slavonic мѣра 'measure', Russian мера (> מיירע)
{EWA 6, 62, Feist 353, Kroonen 2013: 362, Ringe & Taylor 11}
The expression וואָס אַ מאָל מער 'even more' is a calque of Polish co raz więcej.
{Gajek 2023a: 15}
The expression אַ מאָל corresonds to Polish raz, while איין מאָל corresponds to Polish jednego razu 'one time, once upon a time'.

māl
A12

NEY /mol/
CY /mul/

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

אזו איז דר רוח אין דער בחור גוועזין גאנץ שטיל דז ערשט מאלט
'thus the spirit in the young man was very quiet at first'
מיט איין מאלט האט ער איין ווארף הראב פֿון בוים [גטא]ן
'suddenly he threw (him) down from the tree'

An Mol is kan Mol.

Holland (Netherlands)

Mool [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Mool jou, mool lou. 'Sometimes yes, sometimes no. It is actually indifferent to me.' {Jerosche №408}

Switzerland

moul {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
- uf ãːmoul אויף איין מאָל

Oyberland (West Transcarpathian)

iˑx bɩn nɔx káːmòlz gərit͡n̩ ɔv ə feαd איך בין נאָך קיין מאָלס ניט געריטן אויף אַ פֿערד {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- aːmoˑl hɔcax gətrɔfɱ איין מאָל האָט זיך געטראָפֿן
- ɛtlaxə moˑl ɩs foˑgəkymə עטלעכע מאָל איז פֿאָרגעקומען
- áːmóːl hɔmər ⲁjŋgəšmiˑət den štɛk͡ŋ̩ mit knɔbl איין מאָל האָבן מיר אײַנגעשמירט דעם שטעקן מיט קנאָבל

moːl {WTCP, Vác, 47197}
- ə póː moˑl אַ פּאָר מאָל

ziːb͡m̩ moˑl זיבן מאָל {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

ɔbər híct ɔber ən ándərt muˑl אָדער היצט אָדער אַן אַנדערט מאָל {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

a muˑl gɛt ejr ... ejməcn, ejməcər אַ מאָל גיט ער אַ מתּנה פֿאַר עמעצן, עמעצער {ETCP, Mukachevo, 48226}

a muᵊl אַ מאָל {POLAND, Wolbrom, 50196}
- maŋxəs muˑl gɛt ɛ ojx a mətuːnə ejməcn מאַנכעס מאָל גיט ער אויך אַ מתּנה עמעצן

ɔt- mᵻn kajn muu̯ guu̯ nᵻʃ' giɛkiɛnt nɛmɛ האָט מען קיין מאָל גאָרנישט געקענט נעמען {Warsaw, Geller 2001: 189}
- pᵻkivan dɛ tatɛ nᵻʃ', ɔt nᵻʃ' xasᵻnɛ gat dᵻs tsvajtɛ muu̯ɛɬ פּוקיוואַן דער טאַטע [האָט] נישט, האָט נישט חתונה געהאַט דאָס צווייטע מאָל {p. 227}
- x-u giɛxat ʃɔj dɔt-a ɬudʑ, vus tsvej muu̯ zɔɬ ʃ'ᵻk'ɲ איך האָב געהאַט שוין דאָרט אַ לודזש, וואָס צוויי מאָל שאָל שיקן (Polish ludź 'person') {p. 281}
- jɛjdɛ naxt, tsᵻ tsvaj muu̯ dɛ vɔx יעדע נאַכט, צו צווײַ מאָל די וואָך {p. 301}
a get ejmɩcn tajʎ muəʎ a štɩkʎ mətuˑnə / prezent ער גיט עמעצן טייל מאָל אַ שטיקל מתּנה / פּרעזענט {POLAND, Warsaw, 52211}

AUDIO Gosia Pod [Mikulintse / Mikulińce / Микулинці, East Galicia] August 5, 2018
ˈjajnmul a vɔx
ס'איז געקומען איין מאָל אַ וואָך און די שכנים פֿלעגן קומען זיצן מיט מײַן טאַטן, מע האָט דיסקוטירט politics

HASIDIC

AMERICA

jejdəs mul יעדעס מאָל
rɔv muːl רובֿ מאָל
ˈaj mul איין מאָל

EUROPE

zɩbm̩ mul זיבן מאָל [Vienna, Eidel Malowicki]

ISRAEL

fɩn mul cɩ mul פֿון מאָל צו מאָל [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]
a andəʀə mul אַ אַנדערע מאָל

fin mul ci mul iz geven vayniger in vayniger mentšn פֿון מאָל צו מאָל איז געווען ווייניקער און ווייניקער מענטשן {HASIDIC, Assouline 2017: 85}

SOUTHEASTERN

AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA]
mul
אַז דרײַ מאָל הייליק איז דײַן טרער און שטויב