מאַמע

ETYMOLOGY

[The EY form (usually with short /a/) probably comes from Polish mama, while the WY version (used at least in Czech Y) probably comes from Czech mama. WY meme must be of German origin.}
Beider suggests that intimate family vocabulary is likely to come from the West Cnaanic (Old Czech) substrate.
{Beider 2015: 451}
The idiom אײַנזויגן מיט דער מאַמעס מילך 'to absorb with one's mother's milk (i.e. it runs in the family)' appears to be a calque of Polish wyssać z mlekiem matki.

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 2}

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 64}

WESTERN

Holland (Netherlands)

memme 'mother' [HOLLAND, Beem, Jerŏsche}
ˈmemə 'mother;' ˈmɛmələ 'aunt' {HOLLAND, Harderwijk 52055, Beem}

mame {EAST GERMANY, (Beider 2015: 453)}

Czechia

mame {CZECHIA, (Beider 2015: 453)}

mâme {BURGENLAND, Stalek 1926: 270}

Oyberland (West Transcarpathian)

dəz maːdlʲ zeˑt eˑnlʲax cy dα mamə דאָס מיידל זעט ענלעך צו דער מאַמע {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- deːdɔ zɛnən də maməs די דאָ זענען די מאַמעס
- də mamə hɔt əláː gəzaːkt dəs kʲ. די מאַמע האָט אַליין געזייגט דאָס קינד

dəz majdl iz eːnlax cy də myˑtər, mamən דאָס מיידל איז ענלעך צו די מוטער, מומען {WTCP, Vác, 47197}
- מאַמע — נאָר ווען מען רעדט איר גופֿא
- dɩ mamə kvelʲt fyn də kíndɔr די מאַמע קוועלט פֿון די קינדער

CENTRAL

[mamɛ} {Warsaw, Geller 2001: 73}

Unterland (East Transcarpathian)

mamə 'Mutter in der Anrede' {ETCP, Beranek 1941}

majn mamə flejgci hubm əzɔ́lxə houbm מײַן מאַמע פֿלעג צו האָבן אַזאָלכע הויבן {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- cɩ də mámən צו די מאַמען

dɩ tɔxtɛ ɩz eˑnɫəx cɩ dɛ mamə̃ די טאָכטער איז ענלעך צו דער מאַמע {POLAND, Wolbrom, 50196}
- zɩ dɩcájlʲt áɫc dɛᴿ mamɩ/ən זי דערציילט אַלץ דער מאַמען
- ɔt gʲɩzajkt fɩn dɛ mamɩs bʀɩst האָט געזייגט פֿון דער מאַמעס ברוסט

dᵻ mamɛ {Warsaw, Geller 2001: 239}
- ɔt-mɛ ɛvakijɛt dᵻ mamɛs mᵻt kindɛ האָט מען עוואַקויִרט די מאַמעס מיט קינדער {p. 159}
zi dercaj/l/t aləs də mamə זי דערציילט אַלעס די מאַמע {POLAND, Warsaw, 52211}

https://archive.org/download/Gosia-and-Luza-Pod/Gosia%20Pod%205%20August%202018%20-%20mayn%20mame%20sheyne%20(tsertlvort%20far%20eynikl).mp3
AUDIO Gosia Pod [Mikulintse / Mikulińce / Микулинці, East Galicia} August 5, 2018
מײַן מאַמע שיינע lit. 'my beautiful mother' (term of endearment)

AUDIO Isaac Bashevis Singer [Leoncin, Radzymin, Warsaw, POLAND}, 1978
אַ מענטש וואָס ווייסט ניט, אַז די מאַמע האָט אים געהאַט 'lunatic'

HASIDIC

AMERICA

a jidɩšə maməs tfɩlə brɛxt aˑzn̩, brɛxt alə hɩmlən אַ ייִדישע מאַמעס תּפֿילה ברעכט אײַזן, ברעכט אַלע הימלען
er lejpt ɩntər dɩ maməs fartəx ער לעבט אונטער די מאַמעס פֿאַרטעך

NORTHEASTERN

[זאַמעט} מאַמע (לאַנגער וואָקאַל אין אָפֿענעם טראַף)
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 439}
מיט די מאַמען {ז' 453}
דער אָביעקטיוו פֿון מאַמע איז מאַמען {ז' 458}
איך גיב די מאַמען אַ מתּנה; איך קען ניט פאַרגעסן די מאַמעס קעסט {ז' 455}

SOUTHEASTERN

AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA}
ˈmamən
פֿאַר דער מאַמען אַ בראָש אַן אַנטיקל וואָס פּאַסט צו איר סאַמעטן קלייד