ליכט
דאָס
(NORTHEASTERN די = mass gender and intermediate gender)
'light; candle'

ETYMOLOGY

The idiom זוכן מיט ליכט 'to search for something rare, difficult to find' appears to be a calque of Polish szukać ze świecą / świeczką.

Got. liuhaþ, OE lēoht, English light, OS lioht, OHG lioht, NHG Licht; from PGmc ✱leuhada-; from PIE ✱leuk-ot-, old t-stem from the root ✱leuk- 'to shine'; cf. Hittite lukkatt- 'dawn', Latin lūx, Old Church Slavonic luča, Lithuanian laũkas
{EWA 5, 1351, Feist 334, Kroonen 2013: 333}
MHG lieht, OHG lioht, from Proto-Indo-European leuk- 'to shine,' the same root behind Greek λευκός (leukós), Latin lūx, Russian луч (luč), and English light. {DWDS]

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 24}

WESTERN

Alte Hürn hoben Lichtlach fal. 'Old whores have lights for sale'

Holland (Netherlands)

lischt {iː] 'Licht' {HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Wo lischt is, is ssimche. 'Where there is light, is joy/party.' {Jerosche №563}

Switzerland

liçt {SWITZERLAND, Fleischer 2005}

Oyberland (West Transcarpathian)

līɒxt ~ līxt {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 127, 133, 140, 144}
- am šabes līxt ōtsindn אַם שבת ליכט אָנצינדן

lɛ́š a˰uz də liαxt לעש אויס די ליכט {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- liːxt (pl)

lɛš aus də liəxt לעש אויס די ליכט {WTCP, Vác, 47197}
- nəšoˑmə-liˑxt נשמה־ליכט

lɛš ous dəs liəxt לעש אויס דאָס ליכט {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

leš ous dus liᵊxt לעש אויס דאָס ליכט {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

farlɛ́š əs ɫɛxt פֿאַרלעש דאָס לעכט {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

s laxt {U. Wenreich notes that לעכט sounds like לאַכט} {POLAND, Wolbrom, 50196}
- dɔʀt i lɪxt ɪn du in šuːtns דאָרט איז ליכט און דאָ אין שאָטנס

{lɛxt] {Warsaw, Geller 2001: 71}
- di darfst zixn mᵻt-a ɬɛxt, a meɲtʃ', zɔɬ zaːn a mɛɲtʃ' דו דאַרפֿסט זוכן מיט אַ ליכט אַ מענטש, זאָל זײַן אַ מענטש {p. 199}
leš os əs laˑxt לעש אויס דאָס ליכט {POLAND, Warsaw, 52211}
- laxt לאַכט 'laughs' ≠ laˑxt ליכט 'candle'
- laːxt לײַכט 'not heavy', laˑxt ליכט 'candle' {not sure if there are 2 degrees of length}
- dortn ɩz duˑ laˑxt = lɩxt n, duˑ šuˑtn דאָרטן איז דאָ ליכט און דאָ שאָטן

VIDEO Shimon Dzigan {Łódź, Poland]
lɩxt

HASIDIC

AMERICA

<לעכט> ~ <ליכט>
lɛxt ~ lɩxt ~ liˑxt

EUROPE

lɛxt cɩndn̩ לעכט צינדן {Antwerp, Mendy Cahan]

ISRAEL

dɛ lixt {Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]

SOUTHEASTERN

leš ous dəs læxt לעש אויס דאָס ליכט 'extinguish the candle' {ROMANIA, Brăila, 45273}
- liçt {ליכט, אור}