כאַפּן
געכאַפּט
'to grasp, grab'
ETYMOLOGY
Polish chapać 'to grasp with teeth or beak; to snatch; eat quickly'; Ukrainian хапа́ти; Belarusian хапа́ць; cf. Russian ха́пать; from Proto-Slavic ✱xāpàti 'to seize', onomatopoeic; from PIE ✱keh₂p- 'to seize, hold' - the same root behind האָבן.
An alternative ## ETYMOLOGY
could be German (dialect) happen 'to bite'.
SLAVIC a
WESTERN
Chap nit es is kan מציאה.
Holland (Netherlands)
Chappen [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Er chapt nor, wo er ken. 'Hij stelt slechts waar hij ken. (כאַפּן = 'to steal' in Duch Yiddish.) He cannot be trusted for a single cent.' {Jerosche №94}
khapen {HOLLAND, (Beider 2015: 452)}
Alsace (France)
khape {ALSACE, Zivy 1966: 45 (Beider 2015: 452)}
khape {SWISS, (Beider 2015: 452)}
khapen {WESTPHALIA, (Beider 2015: 452)}
(uf)khapen {EAST GERMANY, (Beider 2015: 452)}
Czechia
{CZECHIA, Kulke 1896: 150 (Beider 2015: 452)}
Oyberland (West Transcarpathian)
xap̣m̥ {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 136, 139}
xap͡m̩ {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- dʌ tɛrkʲ zɔl dɔx xap͡m̩ דער טערק זאָל דיך כאַפּן
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
xapm 'fangen' {ETCP, Beranek 1941}
gəxápt ə ganəv געכאַפּט אַ גנבֿ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
xapəm {?} כאַפּ אים 'tag (game)'
HASIDIC
AMERICA
ˈxap͡m̩ a šmiːs כאַפּן אַ שמועס
xap mɩx nɪš bam vɔrt כאַפּ מיך נישט בײַם וואָרט
xap mɩx nɪš bam vɔrter xapt a mul a šnɩt ער כאַפּט אַ מאָל אַ שניט
er hɔt nɩšt gəxapt ער האָט נישט געכאַפּט
xap nɩšt kan hajsə lɔkšn̩ כאַפּ נישט קיין הייסע לאָקשן
xapm̩ a frask כאַפּן אַ פֿראַסק
vus xapstə hajsə lɔkšn̩ ?וואָס כאַפּסטו הייסע לאָקשן
EUROPE
xapm̩ a klajnə šmiˑs כאַפּן אַ קליינע שמועס [Vienna, Eidel Malowicki]
xapm̩ a šmiˑs כאַפּן אַ שמועס
NORTHEASTERN
Lithuania
xapm {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
SOUTHEASTERN
Chapm die Fiš far dar Nets. כאַפּן די פֿיש פֿאַר דער נעץ 'Die Fische vor dem Netz fangen; zuvorkommen, vorgreifen, insbes. sich verteidigen, bevor man beschuldigt wird.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №29}
𝐓𝐇𝐄𝐀𝐓𝐄𝐑 𝐃𝐈𝐀𝐋𝐄𝐂𝐓 ({SOUTHEASTERN})
VIDEO Tevya (USA, 1939): Maurice Schwartz
xapst
דו זיצסט אַ פּנים נישט ליידיק, פֿאָטערל, דו כאַפּסט — כאַפּסט פֿישעלעך אין אונדזער בלאָטקע.