טויער
־ן
דער
(NORTHEASTERN דער, CENTRAL דאָס)
'gate'

ETYMOLOGY

[A rare change of MHG -or to Eastern Yiddish /ɔjər/ - also in אויער, בויערן, טכויר]
Got. daúr, OE (Anglian) dor, English door, OS dor, Dutch deur, OHG tor 'gate; door', MHG tor, NHG Tor; from PGmc ✱dura- or ✱dur-a-ⁿ; from PIE ✱dʰur-o-, from root ✱dʰwer-/dʰur- ; cf. Sanskrit dvā́r, Greek θύρᾱ, Latin foris, Lithuanian dùrys.
The dual form ✱dʰur-ih₁ 'double door' may have served as the basis for the i-stem ✱duri (see טיר).

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 31}

WESTERN

Spann s Thor auf un de Gäns kummen raus.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 41}
- Nebn e Thor is e Thürl. {46}

Oyberland (West Transcarpathian)

iˑx zeˑ də toˑα איך זע די טויער {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

ix zeː dəs tóˑr איך זע דאָס טויער {WTCP, Vác, 47197}

iəx zeˑ dəs toːr איך זע דאָס טויער {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

tur {ETCP, U. Weinreich 1964: 261}

iɣ zej dejm tuːr איך זע דעם טויער {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

ɩx zej də/ɩm tojər ~ tojr̩ איך זע דעם טויער {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

s tójɛ {POLAND, Wolbrom, 50196}

jax zej dm, tojə איך זע דעם טויער {POLAND, Warsaw, 52211}

HASIDIC

AMERICA

dɩ tɔjər fɩn dɩ faˑnt די טויער פֿון די פֿײַנד

NORTHEASTERN

Lithuania

töjer, tejer {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- iɣ ze dem töjer איך זע דעם טויער

SOUTHEASTERN

ex zej m̩ tojr איך זע דעם טויער {ROMANIA, Brăila, 45273}