וווּ
וואו
'where'

ETYMOLOGY

MHG â generally becomes /o/ in Proto-Eastern Yiddish, while MHG ô becomes /oj/ -- so how do we get to the /u/ in וווּ? As an exception to the general rule, it must come by way of a specific dialect source. The DSA map of NHG shows that covers an enormous territory including most of East Central German and East Franconian, the dialects otherwise most similar to Yiddish. It is notable that Frankfurt/Main is located in a narrow band of territory, although much of Rhein Franconian also says . Bavarian and and the Rhineland are mostly .

III. Got. ƕar, ON hvar, OE hwǣr, English where, OS hwar, OHG hwâr, wâr, MHG wâ, wô (shift to /o/ since the second half of the 13th c.), ENHG wo, (Luther and others) wu, wue NHG wo, (Western Central German, Upper Saxon, Lower Franconian) wu < West Germanic ✱hwār (by monosyllabic lengthening); from PGmc ✱hwar,; from PIE ✱kʷo-r, a locative construction in -r from the PIE interrogative stem ✱kʷo- (also in ווער). Cf. Old Latin quōr, Latin cūr 'why', Lithuanian kur̃ 'where', Sanskrit kár-hi 'when'

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

דז מן האט ניט גווישט וואו ער איז אהין קומן
'so that nobody knew where he had gone'

wu, wo, wou {Sprach-Meister 1742}

Wü Aner eßt können zwei essen.

Wo hot das Alles Platz! (in his mind)

Holland (Netherlands)

Wo [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Wo isch nit bin, is es gut. 'I am unlucky.' {Jerosche №307}
Bernst. 52 - Dort is güt, wü mir senen nit du.
- Wo hot 'n hond hous? 'What do you imagine?' {Jerosche №356}

Alsace (France)

vyˑ faːrənər anə 'where are you traveling today?' {ALSACE, 47075 Mulhouse, 008-060}

Switzerland

vu {SWITZERLAND, Fleischer 2005}

Oyberland (West Transcarpathian)

fyn vȳ פֿון וווּ 'whence' (not inflected) {WTCP, U. Weinreich 1964: 254}

wü {BURGENLAND, Stalek 1926: 270}

fyɱ vy zɛnən zɩ, fyn vyː zɛn zə פֿון וווּ זענען זי 'where are you from?' {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- fyɱ výˑ bʲɩ́stə, fyn vyˑ bɩstə פֿון וווּ ביסטו
- vyː kʲɛ́nətɔx mɔx óːvašn וווּ קען איך מיך אָפּוואַשן

fyn vyˑ bisti פֿון וווּ ביסטו {WTCP, Vác, 47197}

vyː {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- fyɱ vyˑ zɛnən zeˑ / bistyˑ פֿון וווּ זענען זיי / ביסטו 'where are you from?'

fuɱ vuˑ bɩstu פֿון וווּ ביסטו {WTCP, Bratislava, 48171A}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

vī {ETCP, Hida / Hidalmás, U. Weinreich 1964: 259}

fɩn viː bɩstiˑ פֿון וווּ ביסטו {ETCP, Teiuș, 46233}

vi gajstə וווּ גייסטו {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- vi fuerstə וווּ פֿאָרסטו
- fɩn viː bɩstu / -tiː פֿון וווּ ביסטו
- fɩn viː zɛnən ziˑ פֿון וווּ זענען זי 'where are you from?'

viː kʲən ɩx məx buˑdn וווּ קען איך מיך באָדן {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}

viː kɛn əx məx vašʲn̩ וווּ קען איך מיך וואַשן {POLAND, Wolbrom, 50196}

vᵻ m-ɔ-ts-aj arɔːsgiɛfijɛt וווּ מע האָט זיי אַרויסגעפֿירט {Warsaw, Geller 2001: 275}
- vij-ɛt mɛ gajn, vij-ᵻt mɛ ʃtajn וווּ וועט מען גיין, וווּ וועט מען שטיין {p. 303}
vi fuˑəstɩ וווּ פֿאָרסטו 'where are you traveling to?' {POLAND, Warsaw, 52211}

AUDIO Gosia Pod [Mikulintse / Mikulińce / Микулинці, East Galicia] August 5, 2018
viː
not far וווּ איך האָב געוווינט

AUDIO Miriam Hoffman [parents from Łódź, POLAND] 25 August 2018
viˑ
האָב איך וווּ צו גיין

HASIDIC

AMERICA

fɩn viː kɪmt פֿון וווּ קומט

ווי איז יוסעלע

EUROPE

fɩn vi zɔl eʀ kɛnən jɩdɩš ?פֿון וווּ זאָל ער קענען ייִדיש [London, Izzy Jacob]

vi gajt iʀ hant ?וווּ גייט איר הײַנט [Vienna, Eidel Malowicki]

ISRAEL

kɛnstə fuʀn avi di vɩst קענסטו פֿאָרן אַוווּ דו ווילסט [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]

NORTHEASTERN

vu {BELARUS, Gomel, 52314}

SOUTHEASTERN

viˑ ken ix mʌx vašn וווּ קען איך מיך וואַשן {ROMANIA, Brăila, 45273}