וואָס
אַוואָס
ETYMOLOGY
A3
Use of וואָס as a relative followed by a pronoun correlate appears to be based on Slavic varieties. For example:
ער רעדט מיט אַ מענטשן, וואָס מע האָט אים נישט געזען אַ גאַנץ יאָר
Polish: Mówi z człowiekiem, co go nie widziano cały rok.
WESTERN
was bistu far̥ ain balbirᵃr̥ וואָס ביסטו פֿאַר אַ באַלבירער {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 23}
Wos ech nit waaß macht das Herz nit haaß.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 41}
- Wer en ערל mahet wer wos wos. [?] {45}
Holland (Netherlands)
Was [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Was isch hob, hob isch. 'Blessed are those who possess.' {Jerosche №351}
wûᵉs ~ wuᵉs {BURGENLAND, Stalek 1926: 271}
Oyberland (West Transcarpathian)
voˑs vilstə hoˑb͡m̩ fyn øm וואָס ווילסטו האָבן פֿון אים {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- iax vil zeən voˑz zɔx mit deˑn ty̆t איך וויל זען וואָס זיך מיט דעם טוט
- voˑz maxt mə mɩt déˑn וואָס מאַכט מען מיט דעם
vus mə vil doˑs zeˑt mr וואָס מע וויל דאָס זעט מען {WTCP, Vác, 47197}
- deˑs iz dɩ feˑdər mit voˑs eˑr šrajpt דאָס איז די פֿעדער מיט וואָס ער שרײַבט
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
vūəs 'was' {ETCP, Beranek 1941}
ruət vuəs əx hɔb ɩn hant ראָט וואָס איך האָב אין האַנט 'guess what I have in my hand' {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
vuˑɩs {POLAND, Wolbrom, 50196}
dᵻ kɔɬdrɛ, vɔ-xɔ-nɔx gᵻxat fᵻn varʃɛ די קאָלדרע, וואָס איך האָב נאָך געהאַט פֿון וואַרשע {Warsaw, Geller 2001: 167}
- vᵻs ɔm zᵻ gᵻzukt וואָס האָבן זיי געזאָגט {Warsaw, Geller 2001: 187}
- nɔr ᵻz nᵻʃ' ɛpᵻs, vᵻs arãtsᵻɬajg'ɲ נאָר איז נישט עפּעס וואָס אַרײַנצולייגן {p. 207}
- aɬɛ vɛ-vus-i giɛvɛjzn אַלע ווער וואָס איז געוועזן (calque of Polish kto co 'everyone who') {p. 253}
- ba-tuk zᵻts ɛx ɔfn vɛjg, vᵻs mɛ gajt בײַ טאָג זיץ איך אויפֿן וועג, וואָס מע גייט {p. 327}
- giɛgaɲgiɛ ᵻn a dɔrf... dᵻs gantsɛ dɔrf... avuu̯ɛs? געגאַנגען אין אַ דאָרף... דאָס גאַנצע דאָרף... אַוואָס {p. 337}
ˈvuˑɩ, vuˑə {POLAND, Warsaw, 52211}
- vus ken eje / vus vajs ər וואָס קען ער / וואָס ווייס ער
HASIDIC
AMERICA
ɩx heːr vu dɪ zukst איך הער וואָס דו זאָגסט
(Steffen Krogh): {USAGE}
es [...] helft im oytomatish landen on vos er zol darfn afile aroyskukn fun fenster (66,1) 'It [...] helps him land automatically even without having to look out of the window'
ISRAEL
dɩ tɔjʀə iz vus špɛjtəʀ די תּורה איז וואָס שפּעטער [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]
𝐈𝐒𝐑𝐀𝐄𝐋𝐈 𝐇𝐀𝐑𝐄𝐃𝐈 [Dalit Assouline]
Jerusalemite: [USAGE]
ס'אי' געװאָרן דאַמאָלטס אַ רעש אין אַלע פּלעצער װאָס איז געװען אידן
si givorn damolts a raš in ale plecer vos iz given idn