וואָגן
־ס/וועגן/וועגענער
דער
'wagon'
וועגל/וועגנדל
(diminutive)

ETYMOLOGY

Crimean Gothic waghen; ON vagn; OE wægn; English wain(wright); OHG wagan; MHG wagen.
< PGmc ✱wagna-; from PIE ✱uóǵʰ-no-.
{Kroonen 2011: 48}
Vowel 13, Proto-Yiddish ✱a

LINK: http://www.dovidkatz.net/WebAtlas/29_MolevReshitse.htm
Between Mólev (Mogilov) and Réshitse
LITVISH: An Atlas of Northeastern Yiddish by Dovid Katz

WESTERN

Neben e golde Wägle findt me e golde Nägle.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 44}
- Springl steig ero fun Wägle. {48}

Oyberland (West Transcarpathian)

wę̄gŋ̥ ~ wēgŋ̥ וועגן (pl) ( {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 127}

voːg͡ŋ {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- veːg͡ŋ וועגן (pl)
- gəhat ə ʔajgʲənən švacn̩ voːg͡ŋ̩ געהאַט אַן אייגענעם שוואַרצן וואָגן

dəm voːg͡ŋ̩ {WTCP, Vác, 47197}
- veːg͡ŋ̩ וועגן (pl)
- vúg͡ŋšmer וואָגנשמיר 'tar for wagon wheels' (cf. NHG Wagenschmer)
- dər voˑg͡ŋ hɔcax nɩks gəkʲɛnt dreˑən / dreˑnən ɔv rɛxc דער וואָגן האָט זיך ניקס געקענט דרייען אויף רעכטס
- leˑg əra˰uf dən klʲɔc of dəm vug͡ŋ̩ לייג אַרויף דעם קלאָץ אויף דעם וואָגן

vʊg͡ŋ {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- veːg͡ŋ̩ וועגן (plural)
- dər vug͡ŋ̩ hɔcax niš gəkʲent dreˑnən ɔf raxc דער וואָגן האָט זיך נישט געקענט דרייען אויף רעכטס
- pak əróuf də tyškəs ɔfɱ vʊg͡ŋ 'load the beam on the wagon'
- loːˆdnt ó:ˆn ə voˆːg͡ŋ לאָדנט אָן אַ וואָגן
- ɔf ə vúˑg͡ŋ אויף אַ וואָגן

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

vug͡ŋ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- fuˑərn mɩt vugŋ פֿאָרן מיט וואָגן
- veˑg͡ŋ וועגן (plural)
- dər vug͡ŋ hɔt niš/žtgəkʲɛnt gajn rɛxc דער וואָגן האָט נישט געקענט גיין רעכץ

vuˑg͡ŋ {POLAND, Wolbrom, 50196}
- véˑgɩnɛ וועגענער
- vóːg͡ŋšmᴇˑᵊ וואָגנשמיר 'tar for wagon wheels' (cf. NHG Wagenschmer)
- dα voˑg͡ŋ hɔcαx nɩks gʲəkʲɛnt raxc á˰uzdrèːnə דער וואָגן האָט זיך ניקס געקענט רעכטס אויסדרייען 'the wagon could not turn right'
- raːm əra˰uf dəs hɔlʲc ɔfɱ voːg͡ŋ ראַם אַרויף דאָס האָלץ אויפֿן וואָגן 'load the wood onto the wagon'

xɔ-mɛ giɛkɔjft a vugn איך האָב מיר געקויפֿט אַ וואָגן {Warsaw, Geller 2001: 233}
- tsɛjʃ't ɔx-ma giɛkɔjft a vugn צו ערשט האָב איך מיר געקויפֿט אַ וואָגן {p. 233}
- x-ɔ jikɔjft a vugn mᵻt, mᵻt xɔmɛt איך האָב געקויפֿט אַ וואָגן מיט... מיט כאָמעט {p. 233}
- x-ɔ-jᵻkɔjf a vugn איך האָב געקויפֿט אַ וואָגן {p. 235}
- g'kɔjft-a vugn, x-ɔj-ᵻkɔjf zapʃᵻngiɛs געקויפֿט אַ וואָגן, איך האָב געקויפֿט זאַפּשינגעס {p. 235}
- dᵻm vugn mᵻt jɛjdɛ zax דעם וואָגן מיט יעדע זאַך {p. 253}
- ᵻ-bᵻ nɔx gɛʃtan azɔj baːm, baːma vugn איך בין נאָך געשטאַנען בײַם... בײַם וואָגן {p. 271}
- tantst dᵻs vɛjgaɬɛ טאַנצט דאָס וועגעלע {p. 289}
- az ᵻx-ɬ ʃtɛɬ s-vɛjgaɬɛ אַז איך וועל שטעלן דאָס וועגעלע {p. 289}
- xɔj-gᵻn ʃtɛɬ mᵻdᵻm drɔ̃ vɛjgaɬɔx איך האָב גענומען שטעלן מיט דעם דראָנג וועגעלעך {p. 291}
- xɔb-ᵻx arɔːfgiɛʃtɛɬt dᵻs vɛjgaɬ-ɔf dᵻ ʃᵻnɛs. azɔj v-ix-ɔb ɔfgiɛʃtɛɬt dᵻs vɛjgɛɬɛ ɔf dᵻ ʃᵻnɛs האָב איך אַרויפֿגעשטעלט דאָס וועגעלע אויף די שינעס. אַזוי ווי איך האָב אויפֿגעשטעלט דאָס וועגעלע אויף די שינעס {p. 291}
- favᵻ-s-di... favᵻ-s-di giɛhɔjbm dᵻs... dᵻs vɛjgaɬɛ? פֿאַר וואָס האָסטו... פֿאַר וואָס האָסטו געהויבן דאָס... דאָס וועגעלע {p. 291}
vugŋ {POLAND, Warsaw, 52211}
- vugns וואָגנס
- der vugn ken zax nɩš = ken nɩš furn of raxc דער וואָגן קען זיך נישט = קען נישט פֿאָרן אויף רעכטס

HASIDIC

AMERICA

ˈvejgənər וועגענער

NORTHEASTERN

Lithuania

vogŋ; vɛgŋ, vɛ́gʲɛnɛʀ {LITHUANIA, Vilnius, 54257}