← Vov Home
וואַקסן
‘to grow’

וואַקסן, געוואַקסן / געוואָקסן
'to grow'

ETYMOLOGY

The /o/ in the eastern variant of the past participle געוואָקסן appears to be an innovation.
{Herzog 1964: 83}
MHG a
The comparison וואַקסן ווי אויף הייוון 'to grow as if with yeast (i.e., very fast)' appears to be a calque of Polish rosnąć jak na drożdżach; Belarusian расці як на дражджах; Russian расти как на дрожжах.


{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 6}

WESTERN

Far'n Taut is kan Kraut gewachsen.

Das is nit uf deim' Feld gewachse'! 'That's not your idea, joke etc.'

Oyberland (West Transcarpathian)

dəz jiŋglʲ ɩz šnɛlʲ gʲəvaksn דאָס ייִנגל איז שנעל געוואַקסן {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

vɛn ə blyˑm faŋkt oːn cy vaksn̩ ווען אַ בלום פֿאַנגט אָן צו וואַקסן {WTCP, Vác, 47197}
- iz gʲəvaksn šnɛl איז געוואַקסן שנעל

is šnɛɫ gəvaksn איז שנעל געוואַקסן {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

vakst {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ɛr i gəvaksn ער איז געוואַקסן

rɩz a klájn giváksənər ער איז אַ קליין געוואַקסענער {ETCP, near Sighet, 47228}

ʀɩ(z) šnɛlʲ gɩváksn ער איז שנעל געוואַקסן {POLAND, Wolbrom, 50196}

vaksn {Warsaw, Geller 2001: 167}
di bʎ-uˑmɩn vaksn די בלומען וואַקסן {POLAND, Warsaw, 52211}
- ejrot šnel gəvoksn ער האָט שנעל געוואַקסן


AUDIO Miriam Hoffman {parents from Łódź, POLAND] 25 August 2018
gəˈvaksn̩
אַזוי בין איך געוואַקסן

HASIDIC

AMERICA

ˈaləs vus vakst ɩn iːr אַלעס וואָס וואַקסט אין איר
ɛs hɔt nɩšt gəˈvɔksn עס האָט נישט געוואָקסן
tɔw maxt vaksn̩ טוי מאַכט וואַקסן

EUROPE

vɛn huʀ gajt vaksn̩ ɔf maˑnə hɛnt ווען האָר גייט וואַקסן אויף מײַנע הענט (i.e., never) {Vienna, Eidel Malowicki]
zɔlst vaksn̩ vi a tsvibələ mitn̩ kɔp ɩn dʀ'eʀd זאָלסט וואַקסן ווי אַ צוויבעלע מיטן קאָפּ אין דר'ערד

NORTHEASTERN

דער ביים האָט געוואַקסן

Lithuania

ɛʀ ɩz gɩváksn ער איז געוואַקסן {LITHUANIA, Vilnius, 54257}