הון
הינער
די
ETYMOLOGY
The idiom אויפֿשטיין מיט די הינער 'to rise with the lark (lit. with the chickens, i.e., very early)' is similar to Polish chodzić spać z kurami 'go to sleep with the chickens, i.e.).
WESTERN
Er will s Hühndl schachte un nit weh thon.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845:41}
- Mit e Henn un a Hohn fangt die מעשה on. {46}
Mehr Schochtim als Hühner. 'Too many chiefs and not enough Indians'
hiːndl, [hĩːndl} ~ [hĩːdl} ~ [hiːdl} {Jacobs 98}
Holland (Netherlands)
Hien; Hiener (pl.) [HOLLAND, Beem, Jerosche}
- Ibber e hien un a haan. Is es beis hamikdesch chorew gegân (Var. gegangen). 'The temple was destroyed over a chicken and a rooster. Small things have major consequences. (Gegân is not necessarily to be regaded as a Dutch form. See Paul's grammar II, 273, gegân.)' {Jerosche №337}
- Wo es hien kreit vor dem han, dou is kaan brooche an. 'Where the woman is the boss, it is no good. Someimes: there is not much to be earned there.' {Jerosche №338}
- Isch ken saan hiener un saan gens. Var. Isch ken nit saan hiener un nit saan gens. 'I know his chickens and his geese. I know all about him.' {Jerosche №339}
Tendlau 268.
Weil 72.
- Wer in die nein teeg hiener esst, wie sol der 'erew-jomkipper an e kapôre kommen. 'Anyone who spends his money wrongly will later be embarrassed.' {Jerosche №430}
Switzerland
hiːnər הינער {Endingen, Gustav Dreifuss, Fleischer 2005:83}
das huːn {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
Oyberland (West Transcarpathian)
hȳ (loss of final n without nasalization of vowel) {WTCP, U. Weinreich 1964: 253}
- hīdl הינדל
hīnər הינער {WTCP, SOUTH-CENTRAL HUNGARY, Garvin 1965: 102}
hɛn {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- də hɛn leˑkt nɩks די הון לייגט ניקס
- hiːal {אפֿרת}
- ɔf hiːnɔ/αnə fiːs אויף הינערנע פֿיס
- híːnαz[ }yp הינערזופּ
- hiˑnαšm. הינערשמאַלץ
- hiːdlʲkroːmα הינדל־קראָמער {ɴᴏᴛᴇ: עופֿות־הענדלער}
- xóːsn-hìːdlʲ, xóːsn-hiˑ̀ndl חתן־הינדל
di hɛn {WTCP, Vác, 47197}
- hiːndələ הינדעלע
- xoːsn-hiˑndl חתן־הינדל
- hiˑndl̩ʲzyp הינדלזופּ
- ə hoːn yn ə hɛn, gancərháːt אַ האָן און אַ הון, גאַנצערהייט
hɛn {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- hyˑn
hiːdlʲ הינדל {WTCP, Bratislava, 48171A}
CENTRAL
hīn {U. Weinreich 1964: 253}
- hīndl הינדל
Unterland (East Transcarpathian)
huən {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- hɛn הען (singular)
- אַ האָן און אַ הען
- a klajn hiˑndələ, híˑndəle אַ קליין הינדעלע
- dɩ hɛn lajkt ništ די הען לייגט נישט
hiˑn {POLAND, Wolbrom, 50196}
- odərkə {də ojbərštə tajl fɩn də hiˑn די אויבערשטע טייל פֿון די הון}
a hin {Warsaw, Geller 2001: 279}
- a bᵻsɬ hiːnɛ אַ ביסל הינער {p. 229}
a hiˑn {= a huˑɩn אַ האָן} {POLAND, Warsaw, 52211}
- a hiˑndalə אַ הינדעלע {= hejndl הענדל}
HASIDIC
AMERICA
hiːn
ISRAEL
indalakh הינדעלעך {Assouline 2014a: 55}
NORTHEASTERN
הון ~ און [סוּוואַלק}
Lithuania
a hún {LITHUANIA, Vilnius, 54257}