ברעט
־ער
דאָס/די
(NORTHEASTERN and SOUTHEASTERN די
'bord'
ברעטל

ETYMOLOGY

I. Proto-Yiddish ✱breːt; Proto-EY ✱breːt; from MHG bret.
Protovowel E5.
II. MHG bret; from OHG bret.
III. Faroese breddi 'edge, side', OE bred, OS -bred, OHG bret, MHG bret, NHG Brett < ✱Brerter; from PGmc ✱brezd-izō, or ✱brezda- 'side, edge; board' < ✱bʰrezdʰ-o- (WEUR); a full-grade formation of ✱burzda- 'board': Got. fotu-baurd 'footstool', ON borð 'board, plank, table', OE bord, English board, Dutch bord 'plate, plank' < ✱bʰrzdʰ-o- (WEUR).
Perhaps from PIE root ✱bʰer- 'to cut' (see ברעכן and בויערן), so originally 'what is cut out of a tree'.

WESTERN

Oyberland (West Transcarpathian)

brēt {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 138}

hiˑgənoˑglʲt ə laŋən breːt הינגענאָגלט אַ לאַנגן ברעט {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- cvaː breˑtər in də lʲeŋ yn in də braːt צוויי ברעטער אין די לענג און אין די ברייט (a bier)
- breːtα ynt͡n̩ yn ɔf də zæjt͡n̩ yn ərýbə ברעטער אונטן און אויף די זײַטן און אַריבער
- dα tišlα hɔt dəz breːt in cvaː gəzeˑkt דער טישלער האָט דאָס ברעט אין צוויי געזעגט
- breːtα ברעטער

ɩn cvaj gəzeˑkt de/əs breːt אין צוויי געזעגט דאָס ברעט {WTCP, Vác, 47197}

breˑtləx ברעטלעך {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- dər tišlʲər hɔt ɩn cváˑjən gʲəzéˑkt dəz breːt דער טישלער האָט אין צווייען געזעגט דאָס ברעט

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

ajn brejt איין ברעט {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- dəs breːt דאָס ברעט

SOUTHEASTERN

Upšlugn dis Breitl. אָפּשלאָגן דאָס ברעטל 'Einem eine Hoffnung vereiteln, ihn enttäuschen. Breitl wohl nicht dem. von Broit, Brot, sondern die früher übliche Kopfbedeckung. Barett, Biret, Bareith noch bis ins 18. Jahrh. Kopfbedeckung von Männern und Frauen. Vgl. den Hut vom Kopf abschlagen Gr. 1, 102. Die deutschen Juden trugen an Sabbaten und Feiertagen das Brettel, Häubelbrettel, eine flache runde Kopfbedeckung aus schwarzem Filz, alte Männer in Mähren und im Burgenlande noch bis zur Mitte des 19. Jahrhunderts.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №12}