בוים
ביימער
דער
'tree'

ETYMOLOGY

Got. bagms 'tree', ON baðmr 'tree; beam', OE bēam 'tree, pillar, beam, post', English beam, OS bōm, OHG boum, MHG boum, NHG Baum < West Germanic ✱baumaz; from PGmc ✱bagma- 'beam, tree'; from PIE bʰh₂ǵʰ-mo-
Probably related to PGmc ✱bōgu- 'shoulder, upper arm' (e.g., OE bōg 'shoulder, arm; branch', English bough)
{DW² 4: 327;Kluge/Seebold 2011: 97; Kroonen 2013: 47}
Vowel 44, Proto-Yiddish ✱ɔu
{Katz 1982: 61}

WESTERN

bām {Katz 1982: 62}

bo͡əmər, ba͡əmər, beimᵃr̥, bo͡əmᵃr̥ ביימער {Schnitzler, Prager Judendeutsch, 18, 21}

אונ' האט אין אויף דען היכֿשטן בוים אנויף גיפֿירט
'and (he) led him up into the highest tree'

Czechia

bām {CZECHIA and western SLOVAKIA, Beranek 1936: 72}

Oyberland (West Transcarpathian)

bām ~ baum ~ bäum {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 125, 130, 141}

bām {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 97}
- dornbaum דאָרנבוים {perhaps from German}

ɔfɱ baːm אויפֿן בוים {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- deˑr vɔclʲ fyn də baːm דער וואָרצל פֿון די בוים
- də cvæjg fyn deˑn baˑm די צווײַג פֿון דעם בוים
- báːmɔ ביימער
- mit cvajg͡ŋ fyn də baːmα əróˑgərɩ̀sn̩ מיט צווײַגן פֿון די ביימער אַראָפּגעריסן

baːm, baˑm {WTCP, Vác, 47197}
- bajmər, baːmər ביימער
- bajməlax ביימעלעך
- ə niˑdər bajmələ אַ נידער ביימעלע
- דער באַם האָט ע שאָטן
- fyn baˑm əróː פֿון בוים אַראָפּ
- fyn əzɔj ə bɔum פֿון אַזוי אַ בוים
- bɔksər bajmər באָקסערביימער

baːm {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- bajmr̩ ~ baːmər ביימער
- də vɔrclʲ fym bajm די וואָרצל פֿון בוים
- də cvajg fyn bɔjm די צווײַג פֿון בוים
- deˑ šoˑləxc fyn bɔ˯jm די שאָלעכץ פֿון בוים

CENTRAL

Hinter ünser Hous stehn drai schaine Bämelēch mit roite Äpelech הינטער אונדזער הויז שטייען דרײַ שיינע ביימעלעך מיט רויטע עפּעלעך {POLAND, Kobyla Góra, Wenkerbogen 09746 Kobylagora (dated 1881); Fleischer and Schäfer 2014: 7}

bǫi̯m {Hutterer 1965: 141}

boim {eastern SLOVAKIA and CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 72}

Unterland (East Transcarpathian)

bajmər, bāmər ביימער {ETCP, Bucium / Vármézö, U. Weinreich 1964: 259}

bojm {ETCP, Cluj, U. Weinreich 1964: 259}
- bajmər ביימער

bojm {ETCP, Teiuș, 46233}
- bajmr̩ ביימער

aːn baːm איין בוים {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- dər vɔrcl fim baːm דער וואָרצל פֿון בוים
- də baːmər, baːmr̩ די ביימער
- štaxədɩkʲə baˑmər שטעכעדיקע ביימער
- vilʲdə baːmləx ווילדע ביימלעך
- ɔjbstbaˑmər אויבסטביימער
- rojznbajmər רויזנביימער

ájn bójm איין בוים {ETCP, Bistriţa, 47241}
- bajmər ביימער

bɔjm {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- dɩ bajmər די ביימער
- dəjs vɔrcl fɩnəm bɔjm דעיס וואָרץ פֿונעם בוים
- də cvaːg fɩnəm bɔjm די צווײַג פֿונעם בוים
- bajml ביימל

bojm, baːm {POLAND, Wolbrom, 50196}
- bajmɛ ביימער
- báˑmɛ {קצבֿטע}

de vorcl fɩn bojɩm דער וואָרצל פֿון בוים {POLAND, Warsaw, 52211}
- der cvaˑg fɩn bojm דער צווײַג פֿון בוים
- fɩn də bajmər פֿון די ביימער

HASIDIC

AMERICA

bojm
də ˈbajmər די בײַמער
ˈaːŋgəflanct a bojm אײַנגעפֿלאַנצט אַ בוים
bajmələx ביימעלעך

NORTHEASTERN

ביים
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 442}
{ז' 440־441} {זאַמעט} דער העוכער בעום
{ז' 440־441} {אַנדערע טיילן פֿון ליטע} דער הייכער ביים
ער האָט די ווערט פֿון אַ פּיים און פֿאַררײַסט די קאָפּ ווי אַ "ביים" {ז' 442}
דער ביים האָט געוואַקסן {ז' 457}

bêjm {Grajewo, Olsvanger 1931}

Lithuania

bò̈jm, bejm; bejmer {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- dɛʀ voʀcl fun bejm דער וואָרצל פֿון בוים