באַרג
בערג/בערגער
דער
'mountain'
בערגל
'hill (diminutive)'

ETYMOLOGY

[The Eastern Yiddish plural בערג is curious, since German does not historically exhibit umlaut to indicate plural here.]
{Interesting that there is little sign of barg with an /a/ in MHG or ENHG. The German Sprachatlas (map 405) shows that barg was spoken mainly in northern areas where few Jews lived: https://www.regionalsprache.de/SprachGis/RasterMap/WA/405}
ON bjarg, berg, OE beorg, English barrow, OS berg, Dutch berg, OHG berg, berag, MHG berc, ENHG berg, NHG Berg; from PGmc ✱berga- 'mountain'; from PIE ✱bʰerǵʰ-o- 'height', from the root ✱bʰer- 'to raise, carry'; cf. Hittite parku 'high', Sanskrit br̥hánt- 'hight', Old Church Slavonic brěgŭ, Polish brzeg, Russian бе́рег (see ברעג)

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

דער בחור איז גנגין משתין זיין אויף איין ברג מישט
'the young man went to urinate on a pile of excrement'
אזו איז דר יונג הוישן פֿר דר שול אנידר גפֿלין אויף איין בערג זאנד
'thus the young man fell down on a pile of sand outside in front of the synagogue'

Alsace (France)

ə hʊ̞ˑɣəʁ- bɛrɩg אַ הויכער באַרג {ALSACE, 47075 Mulhouse, 006-080}
- ʊfm̩ hʊ̞ˑɣə bɛrɩg אויפֿן הויכן באַרג {q006-090}

Czechia

berk {westernmost CZECHIA, Beranek 1936: 70}

bark {CZECHIA and SLOVAKIA, Beranek 1936: 70}

Oyberland (West Transcarpathian)

bărg {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 124, 133}

barg {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 96}

barg {WTCP, SOUTH-CENTRAL HUNGARY, Garvin 1965: 99}
- bargələ באַרגעלע

grɔjsə barg גרויסע באַרג {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- hɔjxə barg הויכע באַרג
- ɔf dem grɔjsn barg אויף דעם גרויסן באַרג
- etɫəxə bɛrgʲ עטלעכע בערג
- ɔm hɔjxŋ barg אַם הויכן באַרג
- bárgɔ באַרגער (pl) [?]

hojəxŋ barg הויכן באַרג {WTCP, Vác, 47197}
- hɔjəxə bɛrgʲər הויכע בערגער

ə hɔjəxər barg אַ הויכער באַרג {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- ɔfɱ̩ hɔjəx͡ŋ barg אויפֿן הויכן באַרג
- bɛrgʲ בערג

ə hɔjəxər barg̥ אַ הויכער באַרג {WTCP, Hajdúhadház, 47219}
- bɛrg̥ בערג

CENTRAL

[barək] {Jacobs 121}

Unterland (East Transcarpathian)

ɔfn hojxn barg אויפֿן הויכן באַרג {ETCP, Teiuș, 46233}

ə hɔjəxər barg אַ הויכער באַרג {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ɔfɱ hɔjəxŋ barg אויפֿן הויכן באַרג
- bɛrgʲ בערג
- hɔjᵊxə bɛrg הויכע בערג
- ajn barg איין באַרג

a hojᵊxər bark/g̥ אַ הויכער באַרג {ETCP, Mănăștur 47236}
- ɔfɱ hojxŋ bark אויפֿן הויכן באַרג
- bɛrk בערג

ofɱ hojᵊxn bark אויפֿן הויכן באַרג {ETCP, Bistriţa, 47241}
- cvaj bɛrg̥ צוויי בערג {?}

a hojxr barg̥ אַ הויכער באַרג {ETCP, Mukachevo, 48226}
- ofɱ hojxŋ barg̥ אויפֿן הויכן באַרג
- berg̥ בערג

a hojxər bark אַ הויכער באַרג {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- ɔfɱ špɩc bark אויפֿן שפּיץ באַרג
- bɛ˯rkʲ בערג

baʀk {POLAND, Wolbrom, 50196}
- bɛʀkʲ בערג

• a hojxɛ baʀk אַ הויכער באַרג

• ofɱ hojxŋ baʀk אויפֿן הויכן באַרג

CENTRAL

ᵻn dᵻ xɔ-ma giɛmaxt aza mᵻj (?ɔvɔd?), vᵻs-i giɛviɛjn-a stɔdɛɬɛ, giɛvɛjzn arãtsᵻkrᵻxn uf barg און די [?] האָב [איך] מיר געמאַכט אַזאַ מין [???] וווּ עס איז געווען אַ סטאָדעלע, געווען אַ אַרײַנצוקריכן אויף [!] באַרג (Polish stodoła 'barn', na górę 'up (lit. onto the mountain)') {Warsaw, Geller 2001: 319}
a hojxə<r barɩ-k אַ הויכער באַרג {POLAND, Warsaw, 52211}
- ofn hojxn barɩ-k אויפֿן הויכן באַרג
- berɩ-k בערג

HASIDIC

AMERICA

a barg zalc אַ באַרג זאַלץ
ɔfɱ gɛtləxɱ̩ barg אויפֿן געטלעכן באַרג

NORTHEASTERN

דער ~ די באַרג

Lithuania

barg {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- berg בערג
- a höjxer barg אַ הויכער באַרג
- afɱ höjxŋ barg אויפֿן הויכן באַרג

a hejxᵉr barg אַ הויכער באַרג {BELARUS, Gomel, 52314}
- afɱ hejxŋ barg אויפֿן הויכן באַרג
- berg בערג

SOUTHEASTERN

afn hojxŋ barʲkʲ אויפֿן הויכן באַרג {ROMANIA, Brăila, 45273}
- berkʲ בערג
- bɛrgʲəlax בערגעלעך {ɴᴏᴛᴇ: אין דער האַנט, פֿאַרהאַרטעוועט דאָס פֿלייש} 'calluses'

AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA]
berk
דאָרט צווישן די בער ליגט קאָסעוו