באַלד
'immediately'
ETYMOLOGY
Got. balþs✱ 'bold, frank', ON ballr 'dangerous, dire', OE beald 'brave', English bold, OHG bald 'bold, strong, intence', baldo (adverb), MHG balde, NHG bald 'soon'; from PGmc ✱balþ/da- 'brave' (GM) - theoretically from PIE ✱bʰal-, but nothing to compare it to.
The shift in meaning in German and Yiddish was from 'bold' to 'fast' to 'soon'.
WESTERN
Oyberland (West Transcarpathian)
xɔzə baɫd dərkʲɛ́nt איך האָב זי באַלד דערקענט {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
CENTRAL
xobm bált də/ɩkɛ́nt כ'האָב אים באַלד דערקענט {POLAND, Wolbrom, 50196}
flɛjkt mɛn zɛx ᵻfajbm baɬd ᵻn dᵻ fri פֿלעגט מען זיך אויפֿהייבן באַלד אין די פֿרי {Warsaw, Geller 2001: 169}
- tsrᵻk' vɔltn giɛvɔɬt, ɔt-mɛ giɛvɔɬt baɬd avɛkfuu̯n צוריק וואָלטן געוואָלט, האָט מען געוואָלט באַלד אַוועקפֿאָרן {p. 211}
- zu-jɛx, ix vɛɬ aːx baɬd vaːzn זאָג איך, איך וועל אײַך באַלד ווײַזן {p. 337}
AUDIO Miriam Hoffman [parents from Łódź, POLAND] 25 August 2018
balt, bald, balˑd
HASIDIC
EUROPE
balt ɩz šabəs באַלד איז שבת [Antwerp, Mendy Cahan]
SOUTHEASTERN
AUDIO Binyumen Schaechter [father from Czernowitz], July 24, 2018
bɔld