אים 1
עם
'him' (accusative/dative)
ETYMOLOGY
Geller suggests influence of the Polish instrumental pronoun nim 'him' on the Warsaw dialect form [nim]. Very unlikely.
TABLE [ALSACE]
WESTERN
Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)
זי בֿורטן אין אין דען לופֿטן
'they led him in the airs'
Alsace (France)
mʁ̩- syːɣə nə niː ʊf מיר זוכן אין ני אויף 'we never visit him' {ALSACE, 47075 Mulhouse, 009-080}
Switzerland
di maskə gen bai im ãi un auz די מאַסקן גייען בײַ אים אײַן און אויס {Endingen, Isaak Guggenheim-Bloch, Fleischer 2005:75.}
ēm {CZECHIA, Beranek 1936: 66}
Oyberland (West Transcarpathian)
ēmən {WTCP, U. Weinreich 1964: 254}
eˑjm {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- voˑs vilstə hoˑb͡m̩ fyn øm וואָס ווילסטו האָבן פֿון אים
- voˑs rɛt/dstə in ejm ərájn וואָס רעדטו אין אים אַרײַן
- iα/əx kʲɛn ejm yn ɛˑ kʲɛn miᵊx, iːx kʲɛn eːm yn ɛα kʲɛm miːᶺx איך קען אים און ער קען מיך
- eːmən אים
- eːmən iz vɔjl ɔbα ynz̥ iz nɔx veːlα אים איז ווויל אָבער אונדז איז נאָך וויילער
- dəróːv hɔt gʲəmýst zɩcn̩ néˑbnéjm דער רבֿ האָט געמוזט זיצן נעבן אים
fin ejmen əher פֿון אים אַהער {ɴᴏᴛᴇ: פֿון אים} {WTCP, Vác, 47197}
- iˑəx gʲɛb iˑm den ɛpl איך געב אים דעם עפּל
- iˑx kʲɛn ejmən איך קען אים
- æ hɔt ejm gəkʲyšt ער האָט אים געקושט
- ix vil məx fyn eːm patɛʳn איך וויל מיך פֿון אים פּטרן
ejm gʲɛbəx dus ɛpl אים געב איך דאָס עפּל {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- vos ɔt mən mɩt͡n̩ gəmaxt? וואָס האָט מען מיט אים געמאַכט
- ɛˑr hɔt eˑm ə kʲyš gʲəgʲeˑb͡m ער האָט אים אַ קוש געגעבן
- ɛr ɔ́t͡n̩ gʲəkʲýšt ער האָט אים געקושט
- xvilʲn̩ poˆːtər veːrn איך וויל אים פּטור ווערן
- a mɛ rɛ́t cynɛm אַז מע רעדט צון אים
- zugtn̩ dəroˑv זאָגט אים דער רבֿ
iəx kɛn ejm ɩn eˑr kʲɛn miˑx oux איך קען אים און ער קען מיך אויך {WTCP, Hajdúhadház, 47219}
CENTRAL
ejm {U. Weinreich 1964: 254}
eim {eastern SLOVAKIA and CARPATHO-RUTHENIA, Beranek 1936: 72}
Unterland (East Transcarpathian)
ejm gʲɛb əx dəm ɛpl אים געב איך דעם עפּל {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- fər ejmən פֿאַר אים
- ix kʲɛn ejmən איך קען אים
iˑx gɩb ejm əm ɛ́plʲ איך גיב אים אַן עפּל {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
baʀejm ɩn dɛ štiːp בײַ אים אין דער שטוב {POLAND, Wolbrom, 50196}
- miə gɩbm̩ iˑm zaj מיר גיבן אים זיי
- zaj gɩbm iˑm ajx זיי גיבן אים אײַך
[ɛjm] {Warsaw, Geller 2001: 68}
- ᵻn m-ɔt ʃᵻ nᵻʃ giɛlɔst nᵻm gajn nɔxamuu̯ɛl און מע האָט שיִער נישט געלאָזט אים גיין נאָך אַ מאָל {p. 165}
- az maː man ɔt ᵻbɛgiɛlɔst ba-r-ɛjm pʃ'ɛnitsɛ אַז מײַן מאַן האָט איבערגעלאָזט בײַ אים פּשעניצע (Polish pszenica 'wheat') {p. 173}
- a-xɛ majn, a dɛ man ɔt takiɛ ba-nᵻm ᵻbɛgɛɬɔst אַז איך מיין, אַז דער מאַן האָט טאַקע בײַ אים איבערגעלאָזט {p. 173}
- a-xɔb ɛpᵻs azɛɬxɛs giɛzukt, vus-ɛjm ᵻz giɛfaɬn איך האָב עפּעס אַזעלכעס געזאָגט, וואָס אים איז געפֿאַלן {p. 199}
- ᵻn-ɛ-r-ɔt nᵻʃ giɛvist, a-x zᵻts ba-nᵻm און ער האָט נישט געוווּסט, אַז איך זיץ בײַ אים {p. 321}
- ᵻx bᵻ giɛvɛjn ba dijɛ, bᵻn-ɛx ba-r-ɛjm ɔːx giɛvɛjn איך בין געווען בײַ דיר, בין איך בײַ איר אויך געווען {p. 337}
AUDIO Miriam Hoffman [parents from Łódź, POLAND] 25 August 2018
iˑm
פֿאַר אים איז דאָס נישט וויכטיק
HASIDIC
AMERICA
ɔf ejm אויף אים
mɩt ejm cɩ mɩt zan tatə מיט אים צי מיט זײַן טאַטע
ISRAEL
ɛm cɩ hɔbən ɔf a dinɛʀ אים צו האָבן אויף אַ דינער [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)]
iz er azey vi em איז ער אַזוי ווי אים {Assouline 2014a: 48}
NORTHEASTERN
em {Olsvanger 1931, Grajewo}
עם
{מאַרק, "אונדזער ליטווישער ייִדיש" (1951): 433}
איך האָב עם געזאָגט, איך האָב עם האָלט {ז' 433}
די צען יאָר איז אַוועק, דער עלפֿטער איז געקומען, אין עם האָט זיך אײַנגעליבט אירע אַ פֿרײַנדן און איר האָט ער טאַקע גענומען {ז' 456}
Lithuania
xom téjkʲɛf dɛʀkʲɛnt כ'האָב אים תּיכּף דערקענט {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
- xob gɩɫeˑjənt vegŋ im/em כ'האָב געלייענט וועגן אים
a mə betᵉm nit אַז מע בעט אים ניט {BELARUS, Gomel, 52314}
SOUTHEASTERN
cɩ niːm cɩ gast צו אים צו גאַסט {ROMANIA, Brăila, 45273}