איי
-ער
דאָס
(NORTHEASTERN די = intermediate gender)
'egg'
ETYMOLOGY
Got. (Crimean) ada, ON egg, OE ǣg, OS ei, OHG ei, NHG Ei; from PGmc ✱ajja-; from PIE ✱h2ōu-ió-; cf. Latin ōvum, Old Church Slavonic aice, Russian jájcó; a vr̥ddhi-formation to PIE ✱h2éu-is 'bird'; cf. Latin avis.
{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 73}
WESTERN
Holland (Netherlands)
Eier, Aier {HOLLAND, Beem, Jerosche}
- Frische aier sennen gute aier. 'Do not postpone until tomorrow what you can do today.' {Jerosche №179}
Switzerland
aiər {SWITZERLAND, Fleischer 2005}
Oyberland (West Transcarpathian)
āi̯ {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 129, 130}
- āi̯ə ~ āi̯ər אייער
ār (pl.) {WTCP, SOUTH-CENTRAL HUNGARY, Garvin 1965: 100}
gəkɔxtə aːr געקאָכטע אייער {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- rɔːi aːi רוי איי
- æjər אייגער
- aːr אייער {נאָר ע גוייִשער מנהג}
- cym fafást͡n̩ hɔt mən gənymən ə štɩkl brɔjt yn ə hat gʲəkɔ́xt ⲁᶦj צום פֿאַרפֿאַסטן האָט מען גענומען אַ שטיקל ברויט און אַ האַרט געקאָכט איי
aˑj {WTCP, Vác, 47197}
- ə gʲəkɔxt aˑj אַ געקאָכט איי
- ə rɔjəx aˑj אַ רוי איי
- miˑr vʲisn nɩks eˑb ɛˑr hɔt geˑrn / liˑbər ə gʲəkɔxt aˑj ɔdər ə rɔjəx aˑj מיר ווייסן ניקס אויב ער האָט גערן / ליבער אַ געקאָכט איי אָדער אַ רוי איי
- áːjəlax אייעלעך
ə gəkɔ́xt aˑj אַ געקאָכט איי {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- lɔjz aˑj לויז איי
- ə rɔjᵊx aj אַ רוי איי {note: rɔj אויך}
- ər hɔt liᶦbər ə gəkɔxt aˑj vi ə rɔjxaˑj ער האָט ליבער אַ געקאָכט איי ווי אַ רוי איי
- {a}ːjər אייער
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
ix hɔb liˑbərš ə gəkɔxt aj איך האָב ליבערשט אַ געקאָכט איי {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ə rɔ́j ͜ aj אַ רוי איי
- ə šɔk ajər אַ שאָק אייער
- ajəlʲə אייעלע
- eːjər gəzalcn mɩt aš fər də aveːlɩm אייער געזאַלצן מיט אַש פֿאַר די אַבֿלים
plejglʲ op an aj פּרעגל אָפּ אַן איי {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- a roj aj ober a gəkɔxt אַ רוי איי אָבער אַ געקאָכט
- ájələ אייעלע
a ʀoj aj אַ רוי איי {POLAND, Wolbrom, 50196}
- ájəlʲə
- ʀojɩ ájɛ רויע אייער
- a haxt aj אַ האַרט איי
- haʀtə ʔajɛ האַרטע אייער
- a vajx aj אַ ווייך איי
- a gʲɩkɔ́xt áj אַ געקאָכט איי
a šɩtu/r/ ajl {?} אַ שיטער איי {POLAND, Warsaw, 52211}
- a hart aj אַ האַרט איי
- a frɩš ajl {?} אַ פֿריש איי
- a nɩšɩkoxt aj אַ נישט־געקאָכט איי
- zug mə̃ vus far an aj hostə mejə liˑb זאָג מיר, וואָס פֿאַר אַן איי האָסטו מער ליב
- anajalə אַן אייעלע
HASIDIC
AMERICA
ˈɔwsgəbluˑzənə aj אַן אויסגעבלאָזענע איי
EUROPE
ajəʀ mɩt cvibl̩ אייער מיט צוויבל {Antwerp, Mendy Cahan}
NORTHEASTERN
היי ~ איי {סוּוואַלק}
Lithuania
éjele {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
SOUTHEASTERN
AUDIO Itzik Manger {Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA}
ˈʔejəʳ
צען האַרטע אייער