אונדז
'us (first person plural accusative/dative pronoun; in CENTRAL also sometimes used for the nominative, sometimes in conjunction with מיר)'

{Yiddish Language Atlas of the Soviet Union 1931, map 73}

WESTERN

Alsace (France)

ʊns {ALSACE, Zuckerman 1969, 59}

TABLE {ALSACE}

Oyberland (West Transcarpathian)

ündz ~ ünts ~ üns {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 138}

yns {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- nɔjt cy yns נאָענט צו אונדז
- cvɩšn yns cvaˑj צווישן אונדז צוויי
- dyˑ gʲɛst ynz ə ɛpl דו געסט אונדז אַ עפּל
- gʲɛ́c fa ynz̥ də ɛpl! געטס פֿאַר אונדז די עפּל
- cy ync kýmt mə nɩ̀ks yn bæj ýns ɛ́st mø nɩ̀ks צו אונדז קומט מען ניקס און בײַ אונדז עסט מען ניקס

cišn yndz cvaˑjə צווישן אונדז צוויי {WTCP, Vác, 47197}
- dy gʲɛst əs fər ynᵈz̥ דו געסט עס פֿאַר אונדז
- kindɛr gʲɛpc / gʲɛc yndz dɛ/ə ɛpl̩ʲ קינדער, געטס אונדז דע עפּל
- nɛ̀m ɩx óˑn ləmóˑšl baj yns נעם איך אָן למשל בײַ אונדז

ync ajlmər zɔx אונדז אײַלן מיר זיך {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- yndz brouxmr̩ cy zyˑxŋ ən andərə vɔjnyŋk אונדז ברויכן מיר צו זוכן אַן אַנדער וווינונג
- ynzəmr̩ gʲəzɛ́sn ɔf ə baŋk אונדז זענען מיר געזעסן אויף אַ באַנק
- ync hɔ́mərəs nɩ̀š gənýct אונדז האָבן מיר עס נישט גענוצט
- yndz gʲɛbmr̩s far zej אונדז געבן מיר עס פֿאַר זיי
- cy ynz kʲymən zə nɩšt yn zə ɛsn nɩšt baj yns צו אונדז קומען זיי נישט און זיי עסן נישט בײַ אונדז
- ync vajs mər nɩšt אונדז ווײַסן מיר נישט
- yns haˑsmər dɔx aškʲənéːzəm אונדז הייסן מיר דאָך אַשכּנזים
- ync ɔmr gʲəgʲɛsn ɩn də sýkʲə אונדז האָבן מיר געגעסן אין די סוכּה

CENTRAL

ïndz, jndz {Birnbaum transcription}

Unterland (East Transcarpathian)

cɩ ɩnc kimən zaj nɩšt ɩn ba ɩnc ésn zaj nɩšt צו אונדז קומען זיי נישט און בײַ אונדז עסן זיי נישט {ETCP, Teiuș, 46233}
- viˑ ɩnc fleˑgmər ɛs maxŋ ווי אונדז פֿלעגן מיר עס מאַכן
- azoj maxmər ɩndz אַזוי מאַכן מיר אונדז

cɩ inc kʲɩmt mənɩš צו אונדז קומט מען נישט {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- inc gʲɛmər fr̩ zaj də ɛpl אונדז געבן מיר פֿאַר זיי די עפּל
- incomər gəhát ə mešuːrəs אונדז האָבן מיר געהאַט אַ משרת
- cɩšn inc bajdə צווישן אונדז ביידע
- di gʲɛst ɩndz də ɛplʲ דו געסט אונדז די עפּל
- azoj maxt eːr ɩn azɔj maxmər iˑndz אַזוי מאַכט ער און אַזוי מאַכמיר אונדז
- ci íˑnc kimt mənɩš in m̩ɛst baìnc nɩš צו אונדז קומט מען נישט און מע עסט בײַ אונדז נישט
- azɔj tiːən zaj ɩn azɔj tijəmər ɩndz אַזוי טוען זיי און אַזוי טוען מיר אונדז

cɩ ʔɩnc kɩmən zə nɩš ɩn bəɩ́nc ɛsn zə nɩšt צו אונדז קומען זיי נישט און בײַ אונדז עסן זיי נישט {ETCP, Bistriţa, 47241}

ɩnc haːɫmər zəx אונדז אײַלן מיר זיך {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- ɩnc darf mər ziˑxŋ an andərə štiːb̥ אונדז דאַרפֿן מיר זוכן אַן אַנדערע שטוב
- cɩšn ɩndz cvaj צווישן אונדז צוויי
- ba ɩnc ɔt mən əs nɩš g̠ənɩ́ct בײַ אונדז האָט מען עס נישט געניצט
- ɩnc gɩmər əs far zaj אונדז גיבן מיר עס פֿאַר זיי
- cɩninc kɩmtmənɩšt ɩn bɩnc ɛst mənɩštt צו אונדז קומט מען נישט און בײַ אונדז עסט מען נישט
- ɩndz vajsmər ništ אונדז ווייסן מיר נישט

kɩmc cɩ ɩnc קומטס צו אונדז {POLAND, Wolbrom, 50196}
- cvɩšn ɩndz bajdə̃ צווישן אונדז ביידן
- gec ɩnc də epɫ געטס אונדז דעם עפּל
- cɩ ʔɩnc kɩmt mənɩš ɩn ba ʔɩnc ɛst mənɩš צו אונדז קומט מען נישט און בײַ אונדז עסט מען נישט
- ɩnc ɔməzə bag. אונדז האָבן מיר זיך באַגעגנט
- ʔɪnc ɛsnə אונדז עסן מיר אין דער סוכּה

vɛn m-ɔt ᵻnts faʃikt', i-ʃɔjn giɛvɛjn git' ווען מע האָט אונדז פֿאַרשיקט, איז שוין געווען גוט {Warsaw, Geller 2001: 163}
- m-ɔt-a-nᵻs giɛʃ'ᵻk't' מע האָט אונדז געשיקט {p. 189}
- a-zuu̯ nᵻʃ't-ajsn, az-ᵻnts nɛmɛn אַז עס זאָל נישט הייסן, אַז אונדז נעמען {p. 191}
- nɔr s-i ʃ'ɔj tsᵻ ʃ'pɛjt fa-j-ᵻnts נאָר ס'איז שוין צו שפּעט פֿאַר אונדז {p. 195}
- ᵻn-zɛm ajnzam אונדז זענען מיר איינזאַם {p. 197}
- ᵻnts-ɔm lip-a jidiʃ'ɛ sfivɛ אונדז האָבן ליב אַ ייִדישע סבֿיבֿה {p. 197}
- ɛfʃɛ r-ɛtɛ r-ɛpɛ-zugn ᵻnts אפֿשר וועט ער עפּעס זאָגן אונדז {p. 219}
- vus-ɛ-t ᵻnts dɛtsajɬn וואָס ער וועט אונדז דערציילן {p. 219}
- zug ɛpᵻs ᵻnts זאָג עפּעס אונדז {p. 223}
- dɛtsajɬ ᵻnts דערצייל אונדז {p. 223}
- ᵻnts tsᵻvᵻlɛ mɛɲtʃ'n zɛ-mɛ nᵻʃ ʃᵻɬdᵻ-g-uu̯ nᵻʃt אונדז ציווילע מענטשן זענען מיר נישט שולדיק געווען גאָרנישט {p. 265}
- ᵻnts umᵻ nᵻʃ giɛvɔɬt arbɛtn אונדז האָבן מיר נישט געוואָלט אַרבעטן {p. 311}
barɩnc oxɩt  בײַ אונדז אויכעט {POLAND, Warsaw, 52211}
- diˑ gest dəm epl ɩnc דו געסט דעם עפּל אונדז
- gɩc ɩnc / gɩt ɩnc dɩ epalax גיטס אונדז / גיט אונדז די עפּעלעך
- dər zajdə ɩz gəvejn a xazn ba/r/ɩnc דער זיידע איז געווען אַ חזן בײַ(ר) אונדז

AUDIO Gosia Pod [Mikulintse / Mikulińce / Микулинці, East Galicia} August 5, 2018
בײַ אונדז האָט מען נישט גערעדט קיין ייִדיש because די עלטערן האָבן געוואָלט אונדז זאָלן מיר רעדן פּויליש, מע זאָל קענען גיין אין פּוילישער school

HASIDIC

AMERICA

<אונז> ~ <אינז> (rarer)
aˈzoj vi ɩnz <אזוי ווי אונז>
ɩnc gaj mir jɛct lernən אונדז גייען מיר יעצט לערנען

az indz zolmir zayn vi a kind אַז אונדז זאָלמיר זײַן ווי אַ קינד 'that we should be like a child' {Assouline 2014: 180}

EUROPE

ɩnc gajn cɩm hɔˑz אונדז גייען צום הויז [Vienna, Eidel Malowicki}

ISRAEL

ɩnc kɛnɛn unhajbm̩ אונדז קענען אָנהייבן [Bnei Brak, Eli Benedict (Karlin)}

undz is used as the nominative pronoun in JERUSALEMITE 1%-5% of the time (as opposed to mir). In HASIDIC the proportion is reversed, with indz used 85%-95% and mir 5%-15%. undz is used in JERUSALEMITE to refer to a specific group of people (often in opposition to another group, "us" versus "them"), while mir is a generic "we" equivalent to men 'one.' undz is typically stressed in this usage, while mir is typically clitic and unstressed. In HASIDIC, on the other hand, the pronouns alternate freely: mir gayen ~ indz gayen ~ indz gaymer מיר גייען ~ אונדז גייען ~ אונדז גיימער 'we go'. {Assouline 2010: 5, 6, 7, 8, 10, 16}
- undz darfn veln az zi zol vern oys אונדז דאַרפֿן וועלן אַז זי זאָל ווערן אויס 'We should want it to cease to exist' {JERUSALEMITE}
- undz betn bakoshes dem eybershtn אונדז בעטן בקשות דעם אייבערשטן 'we make requests of the Lord' {JERUSALEMITE}
- undz veysn nisht אונדז ווייסן נישט 'we do not know' {JERUSALEMITE}
- undz zol im dinen אונדז זאָלן אים דינען 'we should serve him' {JERUSALEMITE}
- azey zenen undz mames אַזוי זענען אונדז מאַמעס 'we mothers are the same' {JERUSALEMITE}
- undz tuen teúsim אונדז טוען טעותים {JERUSALEMITE}
- undz redn vos, aykh redn vus אונדז רעדן וואָס, אײַך רעדן וווּס 'we say vos, you say vus' {JERUSALEMITE}

NORTHEASTERN

Lithuania

c̀u unc kúmt menit un ba undz est menit צו אונדז קומט מען ניט און בײַ אונדז עסט מען ניט {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

SOUTHEASTERN

ɯnz velʲmər אונדז וועלן מיר {ROMANIA, Brăila, 45273}
- ɩndz mɩz / dærf mər zəx ziˑᵊxn an ɔndərə štiˑp אונדז מוזן / דאַרפֿן מיר זוכן אַן אַנדערע שטוב