אָטעם
דער
'breath'

ETYMOLOGY

OE ǣþm 'breathing, breath' (< ✱ēþma-), OS āðom 'breath, spirit', Dutch adem 'breath', OHG ātum 'breath, breeze, spirit' (< ✱ēdma-), MHG âtem, âten ENHG atem, adem, odem, NHG Atem 'breath'; from PGmc ✱eþman- ~ ✱ēdman- 'breath' (or ✱ǣd(u)ma- or ✱ǣð-ma-); from PIE ✱h₁eh₁t-mon- (Pokorny: ✱ēt-mén-); perhaps the same root as ēþrō- ~ ✱ēdrō- 'vein' (see אָדער 2).
Related: Sanskrit ātmán- 'soul, self, breath', (perhaps) Old Irish athach 'breath, wind'.

WESTERN

Oyberland (West Transcarpathian)

ōtəm {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 126, 134}

óˑtəm šɛp͡m, óːtəm šɛpm אָטעם שעפּן 'to breathe' {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- iˑəx bʲin zɔj gəlɔfɱ daz ɔx kʲɛn kaʊm óˑtəm šɛp͡m̩ איך בין אַזוי געלאָפֿן דאָס איך קען קוים אָטעם שעפּן

ʊətαm šɛp͡m̩ אָטעם שעפּן {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

koum az ər šɛpt n̩ʊətəm קוים וואָס ער שעפּט אַן אָטעם {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

ʊətəm {ETCP, near Sighet, 47228}

uːtəm {POLAND, Wolbrom, 50196}
- xap ə uːtəm כאַפּ אַ אָטעם

HASIDIC

AMERICA

də uːtəm די אָטעם
də nəˈšumə ɩz baˈhaltn̩ ɪn də ˈuːtəm די נשמה איז באַהאַלטן אין די אָטעם 'the soul is contained in the breath'

SOUTHEASTERN

aːtəm {ציט דעם} {ROMANIA, Brăila, 45273}