אָדער
'or'

ETYMOLOGY

Got. aíþþau, ON eða, eðr, OE eðða, OS eddo, OHG edo, eddo, eddes-hwelīh, MHG ete(s)līch 'irgend einer' Ablaut variant with /o/: OE oððe, OHG odo, oddo (-do is the dual demonstrative, so 'these both'), oder (-r since the 10th c. -- a comparative!), MHG od, ode, oder, ENHG oder, (Alemannic, Central German) odder (source of Eastern Yiddish /ɔdər/), (Central German) ober (source of Eastern Yiddish /ɔbər/), NHG oder
{AHDW 3: 57, BMZ 2.1: 430, DWB 13: 1148, Kluge/Seebold 2011: 665, Lexer 2: 140}
Vowel 12, Proto-Yiddish ✱ɔ̄

WESTERN

Switzerland

oːdər {SWITZERLAND, Fleischer 2005}

Oyberland (West Transcarpathian)

ǫdę {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 137}

ɔdər, ɔbər, ɔdɔ, ɔdα, oˑdα {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- ɛntveˑdər dɔj ɔdər dɔrt ענטוועדער דאָ אָדער דאָרט
- ɔdɔ dɔj ɔdə dɔt אָדער דאָ אָדער דאָרט

ɔdər, ɔbər {WTCP, Vác, 47197}
- ɔdər doj ɔdər dɔrt אָדער דאָ אָדער דאָרט
- ɔdər jɛct ɔdər dɛ́molc אָדער יעצט אָדער דעמאָלטס
- gəfilt mit mojn ɔbər mit nysn געפֿילט מיט מאָן אָבער מיט נוסן

odə ~ odər ~ ɔbər {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- ɔdər dɔj ɔdər dɔrt אָדער דאָ אָדער דאָרט
- ɔbər jɛct ɔbər dɔ́moˑlc אָדער יעצט אָדער דעמאָלטס

ɔbər jɛct ɔbər dɛ́mulc אָדער יעצט אָדער דעמאָלטס {WTCP, Hajdúhadház, 47219}

do odə dɔt דאָ אָדער דאָרט {WTCP, Bratislava, 48171A}

CENTRAL

Unterland (East Transcarpathian)

ɔbər duː ɔbər dɔrt אָבער דאָ אָבער דאָרט {ETCP, Teiuș, 46233}

ɔbər híct ɔber ən ándərt muˑl אָדער היצט אָדער אַן אַנדערט מאָל {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- ɔbər dɔj ɔbər dɔrt אָבער דאָ אָבער דאָרט
- אָבער אין גלעזער, אָבער אין טעפּלעך

ɔdər duˑ ɔdər dɔrt אָדער דאָ אָדער דאָרט {note: אָבער אויך} {ETCP, Bistriţa, 47241}

obər duˑ obər dort אָבער דאָ אָבער דאָרט {ETCP, Mukachevo, 48226}
- obər dɛməlc obər ict אָבער דעמאָלט אָבער איצט

ɔbər {אָדער} {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- ɔbər dɔrt ɔbər duˑ אָבער דאָרט אָבער דאָ
- ɔbər ɩct ɔbər dɛml̩c אָבער איצט אָבער דעמאָלטס

odɛ, obɛ {POLAND, Wolbrom, 50196}
- odɛ duː odɛ doʀt אָדער דאָ אָדער דאָרט
- odɛᴿ acínt אָדער אַצינד

maː man flɛjkt arɔːstrɛjtn ɔdɛ ũʃ'raːbm ɛpᵻs מײַן מאַן פֿלעגט אַרויסטרעטן אָדער אָנשרײַבן עפּעס {Warsaw, Geller 2001: 187}
odər duˑ odər dortn אָדער דאָ אָדער דאָרטן {POLAND, Warsaw, 52211}
- odə amuˑəʎ ode ject אָדער אַ מאָל אָדער יעצט

HASIDIC

AMERICA

ˈɔbər ... ˈɔbər ... אָבער ... אָבער

NORTHEASTERN

odᵊr do odᵊr dor̥t͡n̩ (ODE-R DO ODE-R DOR2-T+) אָדער דאָ אָדער דאָרטן {BELARUS, Gomel, 52314}

SOUTHEASTERN

odər du odər dɔ˯rt אָדער דאָ אָדער דאָרט {ROMANIA, Brăila, 45273}