אַרײַן
'into (ᴀᴅᴠᴇʀʙ)'
אניין

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

אזו האבן אים דיא ממונים רשותֿ געבין, ער זאל אין דען בחור אניין.
'thus the powers that be gave it permission to enter the young man'
פֿון בויך אין האלז אניין
'from his belly into his throat'

Bei an Ohr 'rein bei'n andern eraus.

Oyberland (West Transcarpathian)

ərɛy {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 99}

CENTRAL

ʀ ɛt mə zugŋ a sɔt ɩn ojʀaʀaː̃ ער וועט מיר זאָגן אַ סוד אין אויער אַרײַן {POLAND, Wolbrom, 50196}
- zɩz ɩn vɛ́ːg aʀàːn זי איז אין וועג אַרײַן

vɛn dᵻ dɔjtʃn zɛnᵻ ʃᵻn-arã ka varʃɛ ווען די דײַטשן זענען שוין אַרײַן קיין וואַרשע {Warsaw, Geller 2001: 157}
- ᵻx bᵻ-narã ɔn ... jɛfpɔtɔrɔjɛ איך בין אַרײַן אויף יעוופּאַטאָריע {p. 159}
- tsᵻ gajɛn ᵻn kamf araː צו גיין אין קאַמף אַרײַן {p. 185}
- vɛn-ɛx bᵻn arɔːsgiɛgan-ᵻn gas arã ווען איך בין אַרויסגעגאַנגען אין גאַס אַרײַן {p. 203}
- mɛ-z arãkimɛ tsᵻ-nᵻm ᵻn dɔrf arã מע איז אַרײַנגעקומען צו אים אין דאָרף אַרײַן {p. 221}
- ᵻn ʃtuːt arã אין שטאָט אַרײַן {p. 231}
- vaːɬ-ᵻx-ɔ daːfn tsᵻ ɬɔjfn tsᵻ fis-n dɔrf arã ווײַל איך האָב דאַרפֿן {!] צו לויפֿן צו פֿוס אין דאָרף אַרײַן {p. 233}
- x-zɔɬ nᵻʃ gajn tsᵻ fis ᵻn dɔrf arã איך זאָל נישט גיין צו פֿוס אין דאָרף אַרײַן {p. 237}
- ᵻn vɛjn azɔj mᵻ zɛn araː און ווען אַזוי מיר זענען אַרײַן {p. 261}
- ɛs kiɛnt gajn jɛjdɛ-r-ᵻn ʃtuu̯t arã i mɛjɛ עס קענט {!] גיין יעדער אין שטאָט אַרײַן אי מער {p. 267}
- jix bᵻn jan avɛk' ᵻn dɔrf arã איך בין געגאַנגען אַוועק אין דאָרף אַרײַן {p. 269}
- gaj arã tsᵻ mijᵻ-rᵻn ʃtib arã גיי אַרײַן צו מיר אין שטוב אַרײַן {p. 273}
- bᵻn arãn-jɛ tsᵻ-nᵻm ᵻn ʃtib arã בין אַרײַנגעגאַנגען צו אים אין שטוב אַרײַן {p. 273}
- dɔrt bᵻn-ɛx arã jaɲgiɛ ᵻn dᵻ ʃtib arã דאָרט בין איך אַרײַנגעגאַנגען אין די שטוב אַרײַן {p. 275}
- naxɛj bᵻn-ax avɛjaɲgiɛ ᵻn dɔrf arã נאַכער בין איך אַוועקגעגאַנגען אין דאָרף אַרײַן {p. 275}
- aɬɛ giɛpakt ᵻn dᵻ vagɔn arã אַלע געפּאַקט אין די וואַגאָן אַרײַן {p. 307}
- ba rᵻkimɛ tsrᵻk' k'ɛn maː dɔrf arã, maːnɛ dɛrf arã בין אַרײַנגעקומען {?] צוריק אין מײַן דאָרף אַרײַן, מײַנע דערפֿער אַרײַן {p. 315}
- bᵻn-ɔx ja-nᵻ tsvajtn dɔrf ara בין איך געגאַנגען אין אַ צווייטן דאָרף אַרײַן {p. 317}
- bᵻn-x araj tsᵻ-ajnᵻm בין איך אַרײַן צו איינעם {p. 331}
- fuu̯-arã mᵻt-arã, gaj-n stuu̯t-ɔx פֿאָר אַרײַן מיט {מיר] אַרײַן, {איך] גיי אין שטאָט {!] אויך {p. 331}
- jix bᵻn naxɛjɛ, bᵻn-ɔx araːᵻn dᵻ ʃtu... איך בין נאַכער, בין איך אַרײַן אין די שטאָט {p. 335}
- nax dᵻ xᵻrbm bᵻn-ɔx araː-ᵻn dᵻ ʃtuu̯t arã נאָך די חורבן בין איך אַרײַן אין די שטאָט אַרײַן {p. 335}
- x-ɛɬ arajn tsum s'uns'a-t, ɛ... s'uns'a-t ʃɔj nᵻʃ hum vus tsᵻ zugn איך וועל אַרײַן צום סונסיאַד, ע... סונסיאַד וועט שוין נישט האָבן וואָס צו זאָגן {p. 337}
ɩn hoz aran אין הויז אַרײַן {POLAND, Warsaw, 52211}

HASIDIC

EUROPE

ɩx gaj ɩn bɛt aʀan איך גיי אין בעט אַרײַן {Vienna, Eidel Malowicki]

SOUTHEASTERN

{Š]êm dach in dân wâtn Haldz arân.
'Ebenso Shmr. und Dinesohn. Schäm' dich in deinen Hals hinein! Fri. 2, 2286. .. in deinen Rachen! 1, 3246. Vgl. sich in sein Herz, in seine Seele hinein schämen = ins tiefste Innere.
Gr. 8, 2114, g. B. 2, 417.' {EAST GALICIA, Brody, Landau 1923, №46}

ærət mir zugŋ a sot ɩn ojr araːn ער וועט מיר זאָגן אַ סוד אין אויער אַרײַן {ROMANIA, Brăila, 45273}