אַל
אַלע, אילע
'all'
ETYMOLOGY
[Why the variants with /i/-vowels (ile אילע etc.)? MHG elliu, elle (feminine)]
{Lexer 1: 33}
Got. alls, ON allr, OE eall, English all, OS OHG al(l), MHG al, NHG all; from PGmc ✱alla- < ✱h₂el-nó- (EUR); cf. Lithuanian aliaĩ 'completely'; the double l in Germanic developed out of the cluster -ln-
WESTERN
Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)
אל {מרכּבֿת המשנה, קראָקע 1534}
Oyberland (West Transcarpathian)
ăḷə ~ ăḷę אַלע {WTCP, Budapest, Hutterer 1965: 133}
deˑ ganəv ɩz mɩt alʲm̩ pleˑtə, dər ganəv ɩz mit aln pleːtə דער גנבֿ איז מיט אַלעם פּליטה {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
dər ganəv ɩz mit aln pleːtə דער גנבֿ איז מיט אַלעם פּליטה {WTCP, Vác, 47197}
aɫə bəgʊ́ədəm zéjərə אַלע בגדים זייערע {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- dər ganəv ɩs mit aləm əvekgəlɔfɱ̩ דער גנבֿ איז מיט אַלעם אַוועקגעלאָפֿן
- ɛcəc allə kʲ. עץ וועטס אַלע קומען
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
alə 'alle' {ETCP, Beranek 1941}
dər ganəf ɩz hantlofɱ mɩt áləm דער גנבֿ איז אַנטלאָפֿן מיט אַלעם {ETCP, Teiuș, 46233}
dər ganəv ɩz glayx mit álʲəmən דער גנבֿ איז גלײַך מיט אַלעמען {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- gajt ɔf aɫə fiˑr fiˑs גייט אויף אַלע פֿיר פֿיס
- aɫə klaːdər zájərə אַלע קליידער זייערע
dər ganəf ɩs antlofɱ mit áləmən דער גנבֿ איז אַנטלאָפֿן מיט אַלעמען {ETCP, Bistriţa, 47241}
aɫə klʲajdər zájəʀə אַלע קליידער זייערע {ETCP, Mukachevo, 48226}
ɔf aɫə fiːr אויף אַלע פֿיר {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- mɩt áləmən מיט אַלעמען
mit aɫə̃ מיט אַלע (מענטשן) {POLAND, Wolbrom, 50196}
- mit aɫɩm מיט אַלעם
ɛr-ɔt giɛhɔɬfn aɬɛ, nɔr-a bridɛr nᵻʃ' ער האָט געהאָלפֿן אַלע, נאָר אַ ברודער נישט {Warsaw, Geller 2001: 207}
- fɬajʃ', mᵻt aɬᵻm פֿלייש, מיט אַלעם {p. 239}
- ᵻn-ɔt ɛpᵻs batsuu̯ɛɬt au̯ɛ giɛjtɛ און האָט עפּעס באַצאָלט אַלע געלטער {p. 251}
aʎɩ kʎajde fɩn zaj אַלע קליידער פֿון זיי {POLAND, Warsaw, 52211}
- ɩʎɩ אילע
- de ganɩf ɩz atlofn mɩt aləm דער גנבֿ איז אַנטלאָפֿן מיט אַלעם
- set nɩš starčən fa aləmən עס וועט נישט סטאַרטשען פֿאַר אַלעמען
- der kɩgʎ ɩz gəfoln gəvorn aləmən דער קוגל איז געפֿאָלן געוואָרן אַלעמען
set nɩš starčən fa aləmən עס וועט נישט סטאַרטשען פֿאַר אַלעמען {POLAND, Warsaw, 52211}
HASIDIC
AMERICA
fɩn ˈalə zan ˈarbət פֿון אַלע זײַן אַרבעט (influence of English 'from all his work'?)
fɩn ˈalə zan ˈarbətalə gɛlt אַלע געלט
mɩdəm aləm מיט דעם אַלעם
NORTHEASTERN
[זאַמעט] אילע וויילע
[סתּם־ליטוויש] אַלינקע וויילע
Lithuania
álɛ {LITHUANIA, Vilnius, 54257}
SOUTHEASTERN
ɔlə zeːərə kʎeːdər אַלע זייערע קליידער {ROMANIA, Brăila, 45273}
ɪʎə {אויך, אָבער ניט קיין ריכטיקער אויסדרוק}