אַליין
'alone'
ETYMOLOGY
MHG alein.
The idiom פֿון זיך אַליין 'by itself, of its own accord' appears to be a calque of Polish sam z siebie.
WESTERN
Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)
אליין {מרכּבֿת המשנה, קראָקע 1534}
ציא אליינט אין עולם אניין וואו דוא ווילשט
'go alone into the world wherever you want'
allahn {Sprach-Meister 1742}
Gebenscht die Händ die sich elan nemen.
{Maißim un Schnokes vun e Handelewos, LEIPZIG 1845: 43}
- Kitzl dich elan un lach elan. {46}
allane {EAST FRIESLAND, Aurich, Schulenrufen 1902}
Oyberland (West Transcarpathian)
əlān {WTCP, NORTH-CENTRAL HUNGARIAN Garvin 1965: 105}
cɩgarɛ́tləx hɔ́mɔzɔx əláː gəmaxt ציגאַרעטלעך האָבן מיר זיך אַליין געמאַכט {WTCP, Dunajská Streda, 47179}
- gʲeˑt fyˑn ziˑx əláː גייט פֿון זיך אַליין
- də mamə hɔt əláː gəzaːkt dəs kʲ. די מאַמע האָט אַליין געזייגט דאָס קינד
fyn ziəx əlaˑn פֿון זיך אַליין {WTCP, Vác, 47197}
- dɩ myːtər hɔt əlaˑn gəzaːkt dəs kɩnd די מוטער האָט אַליין געזייגט דאָס קינד
fyn ziˑx alajns פֿון זיך אַליינס {WTCP, Berettyó-Újfalu, 47212}
- zɔt alajns gəzaːkt dos kʲind זי האָט אַליינס געזייגט דאָס קינד
- mə šnajt ryntər əlajns də vajc מע שנײַדט אַרונטער אַליינס די ווייץ
CENTRAL
Unterland (East Transcarpathian)
əláːn {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}
- aláːŋgəmaxt lɔkšn niš gəkaˑft אַליין געמאַכט לאָקשן, נישט געקויפֿט
- gajt fin ziəx alejn גייט פֿון זיך אַליין
- aléˑn {!} gəzaːkt אַליין געזייגט
- laːnələ, laːnələ {אַליינעניו}
- alàjŋgəšrɩ́bm אַליין געשריבן
er gajt aɫájn ער גייט אַליין {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
a gajt alãj ער גייט אַליין {POLAND, Wolbrom, 50196}
- fɩ̃ ziˑx alʲãj פֿון זיך אַליין
- dɩ mɩtɛ zajkt aláj̃ די מוטער זייגט אַליין
- alãː {קצבֿטע}
jix bᵻn giɛblᵻbm aɬajn mᵻtn kint איך בין געבליבן אַליין מיטן קינד {Warsaw, Geller 2001: 181}
- va-r-ɔt zɛx aɬajn giɛwɛndɛt ווײַל ער האָט זיך אַליין געווענדעט {p. 185}
- dɛj, vus, vus ɛr-ᵻz aɬajn דער, וואָס, וואָס ער איז אַליין {p. 189}
- jix ajnɛ-r-aɬajnɛ איך קיינער אַליינע [!} {p. 289}
- tsi dus favus zaj-ts-ir, favu-zaj-ɛm nᵻʃ aɬajnɛ ɔfgiɛʃtɛɬt? צי דאָס פֿאַר וואָס זײַטס [!} איר, פֿאַר וואָס זיי האָבן נישט אַליינע [!} אויפֿגעשטעלט {p. 293}
alajnɩt / alajnt אַליינט / אַליינעט {POLAND, Warsaw, 52211}
- e gajt fɩn zɩx alajn ער גייט פֿון זיך אַליין
- dɩ mɩtər ot alãj gəzojgn ds kɩnd̥ די מוטער האָט אַליין געזויגן דאָס קינד
VIDEO Shimon Dzigan [Łódź, Poland}
aˈlajn
איך ראַזיר מיך אַליין
HASIDIC
AMERICA
<אליינס> ~ <אליין>
aˈlajn
nɩšt ɔf avruhɔm zɛlpst ~ alajn נישט אויף אַבֿרהם זעלבסט ~ אַליין
EUROPE
ɩn šabəs alajn maxt mɛn ekstʀə zaxŋ̩ אין שבת אַליין מאַכט מען עקסטרע זאַכן [Antwerp, Mendy Cahan}
SOUTHEASTERN
AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA}
aˈlejn
און שפּאַנט אַליין די פֿערד