אַלט
'old'

ETYMOLOGY

Got. alþeis, ON ellri 'older', OE eald, English old, OS ald, OHG alt, MHG alt, NHG alt; from PGmc ✱alda-; from PIE ✱h₂el-tó- (DRV); an adjective continuing the original participle of the verb ✱alan- 'to grow, to bring up'; cf. Latin altus 'high', Old Irish alt 'heiht, cliff'
{Kroonen 2013:20}
Vowel 11, Proto-Yiddish ✱a
{Katz 1982: 58}
The idiom די אַלטע גוטע צײַטן 'the good old days', cf. Polish stare dobre czasy.s

WESTERN

Old Literary Yiddish (ca. 1100-1800)

אלט {מרכּבֿת המשנה, קראָקע 1534}

Früh gewont, alt gethon.

Holland (Netherlands)

Alt [HOLLAND, Beem, Jerosche]
- Wie isch misch halt, wer isch alt. Var. Wie man sisch halt, wert man alt {Jerosche №10}
Bernst. 71 - Wi men jüngerhejt sich halt, asoj wert men alt.

Alsace (France)

alt {ALSACE, Zuckerman 1969, 43}

Oyberland (West Transcarpathian)

alt {WTCP, SOUTHWESTERN HUNGARY, Garvin 1965: 95}

m. ɩz mæj ɛ́lʲtαrα bryˑdα משה איז מײַן עלטערער ברודער {WTCP, Dunajská Streda, 47179}

CENTRAL

Der güte alte Mann iſt durch den Aaz mit dem Pfeerd gebrochen in kalten Waſſer ran gefallen. דער גוטע אַלטע מאַן איסט דורך דעם אײַז מיט דעם פֿערד געבראָכן אין קאַלטן וואַסער אַרײַן געפֿאַלן {POLAND, Kobyla Góra, Wenkerbogen 09746 Kobylagora (dated 1881); Fleischer and Schäfer 2014: 29}

Unterland (East Transcarpathian)

alt 'alt' {ETCP, Beranek 1941}

azõˑn altər tɔp אַזאַן אַלטער טאָפּ {ETCP, Sîg Felső Szek, 47223}

bíːrə áltə klajdər בירע קאַלטע קליידער {note: לויטער אַלטע קליידער} {ETCP, Nyzhnya Apsha, 48233}
- azáˑnaɫtər tɔp! אַזאַן אַלטער טאָפּ

aɫt {POLAND, Wolbrom, 50196}

vi-j-aɬt ᵻz lɔl'ɛ dɛmᵻɬs giɛvɛjn ווי אַלט איז לאָלע דעמלס געווען {Warsaw, Geller 2001: 165}
- vusɛ-rᵻz aɬt xᵻndɛtntsvantsᵻk juu̯ɛ וואָס ער איז אַלט הונדערט און צוואַנציק יאָר {p. 217}
- a-m-ɔt mɛ tsigiɛʃ'rᵻbm fᵻftsᵻk juu̯ɛ mɛjɛ vᵻ-nᵻx bᵻn aɬt אַז מע האָט מיר צוגעשריבן פֿופֿציר יאָר מער ווי איך בין אַלט {p. 225}
- a-haɬb ja-aɬt ix giɛvɛjzn אַ האַלב יאָר אַלט [בין] איך געוועזן {p. 227}
- bi-ʃᵻ-jɛvɔːn-aɬt בין שוין געוואָרן אַלט {p. 233}
- xɔ-mɛx dɔrɔbjɛ-t-ɔ bi-ʃᵻ-jɛvɔːn-aɬt איך האָב מיך דאָראָביעט, טאָ בין איך געוואָרן אַלט {p. 233}
ɩxob gəvojnt ba də altə bubɩ איך האָב געוווינט בײַ די אַלטע באָבע {POLAND, Warsaw, 52211}
- jɩx gɩdenk dɩ altə bubɩ איך געדענק די אַלטע באָבע

HASIDIC

AMERICA

er vert alt axt tug̥ ער ווערט אַלט אַכט טאָג
ɩn dər altər hajm אין דער אַלטער היים

NORTHEASTERN

אַלטער ~ האַלטער [סוּוואַלק]

Lithuania

alt {LITHUANIA, Vilnius, 54257}

SOUTHEASTERN

AUDIO Itzik Manger [Czernowitz / Chernivtsi, BUKOVINA]
altər
דער אַלטער אליהו הנבֿיא

altə
די אַלטע פֿאַרלאָזטע מיל

alt
די וועגן זענען אַלט

זיי זענען מיד און אַלט